Odpowiedź ministra transportu i gospodarki morskiej

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na ponowną interpelację

posłów Andrzeja Szarawarskiego i Grzegorza Woźnego

na interpelację nr 1201

w sprawie zrekompensowania emerytom i rencistom kolejowym strat, jakie ponieśli na skutek zaniżenia kwot ekwiwalentu pieniężnego za przysługujący im deputat węglowy w okresie od połowy 1994 r. do końca 1997 r.

   W związku z ponowną interpelacją panów posłów Andrzeja Szarawarskiego i Grzegorza Woźnego zgłoszoną w dniu 22 stycznia 1999 r. w sprawie zaniżonych kwot ekwiwalentu pieniężnego za przysługujący emerytom i rencistom kolejowym deputat węglowy w latach 1994-1997, potwierdzam treść i argumentację zawartą w moim piśmie z dnia 31 grudnia 1998 r.

   Niżej powtórzę zasadnicze informacje, uzupełniając je niektórymi szczegółami. Zaniżone wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy dla emerytów i rencistów w tym okresie realizowane były na podstawie zarządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej nr 47 z dnia 28 października 1994 r., a następnie zarządzenia nr 55 ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 30 grudnia 1995 r.

   Powołane wyżej zarządzenia wydane na podstawie art. 18 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (DzU nr 23, poz. 29 z późn. zm.) ustalały wysokość tego ekwiwalentu obliczoną na podstawie średniej ceny zbytu 1 tony węgla orzech loco kopalnia roku z poprzedzającego rok planowany, skorygowaną o przewidywany wskaźnik inflacji na rok następny. Tak wyliczona kwota ekwiwalentu pieniężnego określana była w corocznej ustawie budżetowej.

   W efekcie powstała sytuacja, która skutkowała różną wysokość ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy dla czynnych pracowników PKP oraz emerytów i rencistów kolejowych (znacznie korzystniejszych dla czynnych pracowników kolejowych).

   Stanowiło to podstawę do zaskarżenia zarządzenia przez związki zawodowe działające w PKP do Trybunału Konstytucyjnego. Na rozprawie w dniu 17 czerwca 1997 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. zarządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej są niezgodne z art. 1 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym i z art. 56 ust. 2 tejże ustawy konstytucyjnej oraz z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy dokonanej art. 7 ustawy z dnia 19 marca 1997 r. o zmianie niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych.

   Wspomniany wyżej art. 7 ustawy z dnia 19 marca 1997 r. upoważnił ministra transportu i gospodarki morskiej w porozumieniu z ministrem finansów jedynie do określenia w formie rozporządzenia zasad przydzielania emerytom i rencistom kolejowym deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego (czego nie wyrażała jednoznacznie ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin z dnia 18 kwietnia 1983 r.) jako przepisu działającego na przyszłość, a zatem zasady ustalania ekwiwalentu za okres przed 1997 r. nie zostały zmienione. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie obligowało ministra transportu i gospodarki morskiej do regulowania wypłat wyrównań za ubiegłe lata, różnicy między wysokością wypłacanego ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego uprzednio według cen loco kopalnia, a wysokością ekwiwalentu według cen rynkowych.

   Potwierdza to również kilkadziesiąt dotychczas wydanych postanowień sądowych, które oddaliły wniesione roszczenia.

   Pragnę poinformować, że w związku z przejęciem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dniem 1 stycznia 1999 r. kolejowych jednostek organizacyjnych właściwych do ustalania i wypłaty tych świadczeń emerytalno-rentowych, stosownie do art. 117 i 127 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887) problematyka ta nie leży obecnie w kompetencji ministra transportu i gospodarki morskiej.

   Minister

   Tadeusz Syryjczyk

   Warszawa, dnia 22 lutego 1999 r.