Odpowiedź ministra edukacji narodowej

na interpelację nr 1429

w sprawie przyszłości średniego szkolnictwa zawodowego o profilu rolniczym

   W związku ze zgłoszoną przez pana Bogdana Pęka interpelacją w sprawie przyszłości średniego szkolnictwa rolniczego uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   Szkolnictwo rolnicze, podobnie jak i całe szkolnictwo zawodowe, podlegać będzie zmianom wynikającym z wdrażania nowego ustroju szkolnego (nowe typy szkół, programy kształcenia, metody pracy pedagogicznej), a także z konieczności spójnego powiązania z krajowym rynkiem pracy oraz dostosowania do wymogów rynku europejskiego.

   Strategia wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich za priorytetowe działania uznaje podniesienie poziomu wykształcenia mieszkańców wsi, rozwój przedsiębiorczości i tworzenie nowych miejsc pracy poza rolnictwem. Wymaga to od szkół rolniczych, które dotychczas kształciły w dość wąskim obszarze zawodowym, poszerzania profili kształcenia o kierunki nie związane z rolnictwem. Zniesienie podległości resortowej szkół rolniczych i włączenie w lokalne systemy oświatowe w istotny sposób może wzbogacić ich ofertę edukacyjną zarówno w zakresie typów szkół i placówek, jak i form pracy jednostek edukacyjnych.

   W budynkach szkół rolniczych można będzie zakładać i prowadzć inne typy szkół i placówek w ramach potrzeb lokalnego rynku pracy, w tym placówki kształcenia ustawicznego dla dorosłych. W szczególności na obszarach wiejskich dużą rolę w wyrównywaniu szans edukacyjnych odegrać może wykorzystanie bazy szkół rolniczych do tworzenia centrów kształcenia ustawicznego dla poszerzenia oferty podnoszenia poziomu wykształcenia ogólnego i zawodowego mieszkańców wsi. Również uruchamianie w bazie szkół rolniczych gimnazjum, a następnie liceum profilowanego, zwiększy dostęp do edukacji dzieci z różnych środowisk, w tym dzieci mieszkających na wsi, i przyczyni się do upowszechnienia wykształcenia na poziomie szkoły średniej. Nie oznacza to w żadnym razie pomniejszania roli kształcenia w zawodach (profilach) rolniczych i gospodarki żywnościowej, a także likwidacji szkół rolniczych. Wejście Polski w struktury gospodarcze Unii Europejskiej i realizacja Wspólnej Polityki Rolnej wymaga przygotowywania kadr rolniczych na wysokim poziomie, zdolnych do innowacji i wdrażania nowych technologii oraz sprostania konkurencji. Jednakże ich sieć i struktura musi być dostosowana do rzeczywistych potrzeb gospodarczych i społecznych.

   Samorząd powiatowy kształtując sieć szkół ponadpodstawowych ogólnokształcących i zawodowych (także o profilach rolniczych) musi brać pod uwagę przede wszystkim potrzeby edukacyjne mieszkańców powiatu, jak i potrzeby lokalnego rynku pracy. Jednak przy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych nie obowiązuje zasada rejonizacji i oferta edukacyjna może być skierowana do szerokiego spektrum młodzieży (z innych powiatów czy nawet województw).

   Środki finansowe na funkcjonowanie szkół i placówek w 1999 r. powiaty otrzymały w ramach subwencji ogólnej. Zasady podziału części oświatowej tej subwencji, określone rozporządzeniem ministra edukacji narodowej z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego (DzU nr 164, poz. 1168), uwzględniają liczbę uczniów oraz profil kształcenia (finansowy standard nauczania na 1 ucznia). Nie stwarza to zatem ograniczeń w kształceniu uczniów zamieszkałych w innych powiatach.

   Należy zaznaczyć, że likwidacja szkoły i placówki publicznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego wymaga uzyskania pozytywnej opinii właściwego kuratora oświaty, który w imieniu wojewody prowadzi politykę edukacyjną w województwie i w tym zakresie koordynuje działania jednostek samorządu terytorialnego wszystkich szczebli.

   Ponadto powiat, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (DzU nr 91, poz. 578), może zawierać porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych, również w zakresie edukacji, z jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego, a także z województwem, na którego obszarze znajduje się terytorium powiatu.

   Przedstawiając powyższe pragnę podkreślić, że w przygotowywanym przez rząd ˝Pakcie dla wsi˝, który będzie umową społeczną na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, przewiduje się jako obszar szczególnie ważnych działań wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży wiejskiej oraz podnoszenie kwalifikacji dorosłych.

   W działaniach tych jest miejsce dla szkół rolniczych, które ze względu na swoją lokalizację, posiadaną bazę i kadrę dydaktyczną, mogą stać się ośrodkami rozbudzania i rozwoju aspiracji edukacyjnych społeczeństwa wiejskiego.

   Minister

   Mirosław Handke

   Warszawa, dnia 26 lutego 1999 r.