Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

na interpelację nr 1654

w sprawie realizacji stanowiska rządu z listopada 1998 r. wobec wsi, rolnictwa i gospodarki żywnościowej

   W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 29 marca 1999 r., znak: SPS-0202-1654/99, interpelacją posła Ryszarda Hayna w sprawie realizacji stanowiska rządu z listopada 1998 r. wobec wsi, rolnictwa i gospodarki żywnościowej - uprzejmie informuję, co następuje:

   1. W 1999 r. kontynuowana będzie realizacja zadań wynikających ze ˝Średniookresowej strategii rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich˝, przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 21 kwietnia 1998 r. W strategii tej przedstawione zostały uwarunkowania, założenia i cele polityki, zmierzające do trwałego przekształcenia rolnictwa i obszarów wiejskich. Obecnie w końcowej fazie znajdują się uzgodnienia nad ˝Spójną polityką strukturalną rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa˝, stanowiącą rozwinięcie i uszczegółowienie ˝Średniookresowej strategii rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich˝, w części dotyczącej zmian strukturalnych i przekształceń obszarów wiejskich oraz rolnictwa w latach 2000-2006. W projekcie tego dokumentu zakłada się, że rolnictwo stanowi jedną z możliwych działalności gospodarczych na obszarach wiejskich i źródło utrzymania dla części ludności wiejskiej. Przewiduje się, że finansowanie zadań ujętych w ww. programie następować będzie ze środków krajowych (w tym budżetów jednostek samorządu terytorialnego i wkładu własnego mieszkańców i podmiotów działających na wsi), Unii Europejskiej (początkowo ze środków SAPARD, a po akcesji z funduszy strukturalnych) i innych środków zagranicznych.

   Równocześnie kontynuowane są i będą prace wynikające z ˝Partnerstwa dla członkostwa˝ i ˝Narodowego programu przygotowania do członkostwa w Unii Europejskiej˝, a w szczególności w zakresie:

   - wdrożenia wymogów fitosanitarnych i weterynaryjnych,

   - unowocześnienia przetwórstwa rolno-spożywczego,

   - utworzenia struktur administracyjnych, niezbędnych do zastosowania w Polsce instrumentów polityki gospodarczej, zgodnych z systemami funkcjonującymi w Unii Europejskiej.

   W ustawie budżetowej na rok 1999 z dnia 17 lutego 1999 r. (DzU nr 17, poz. 154) na finansowanie wydatków w rolnictwie i gospodarce przewidziana została kwota 3 787 353 tys. zł (w tym ok. 152 mln ze środków kredytu Banku Światowego na tworzenie nowych miejsc pracy na terenach wiejskich i rozwój infrastruktury), co stanowi wzrost o ponad 14% w stosunku do kwoty wydatków zaplanowanych w ustawie budżetowej na rok 1998.

   Dla Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa realizującej zadania na rzecz rozwoju rolnictwa i jego otoczenia (określone w ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - DzU z 1994 r. nr 1, poz. 2 z późn. zm.) - m.in. poprzez wspieranie:

   - inwestycji w rolnictwie, przetwórstwie rolno-spożywczym i usługach dla rolnictwa,

   - poprawy struktury agrarnej,

   - przedsięwzięć tworzących owe miejsca pracy w produkcji pozarolniczej, usługach i handlu na terenach wiejskich,

   - rozwoju infrastruktury techniczno-produkcyjnej terenów wiejskich,

   - tworzenia rynków hurtowych i giełd rolniczych,

   - przedsięwzięć w zakresie praktycznej nauki zawodu, podnoszenia i zmiany kwalifikacji zawodowych, doradztwa oraz informacji w rolnictwie

   na 1999 r. została przewidziana dotacja w wysokości 963 000 tys. zł Kwota ta jest wyższa o 65% od dotacji udzielonej Agencji w 1998 r. Dla Agencji Rynku Rolnego, realizującej zadania w zakresie interwencji na rynku rolnym, w ustawie budżetowej na 1999 r. przewidziana została kwota 491 136 tys. zł, tj. o 51,34% wyższa od zaplanowanej w ubiegłorocznym budżecie. Obecnie prowadzone są rozmowy przedstawicieli strony polskiej, w tym Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, z przedstawicielami Misji Banku Światowego w celu ostatecznego uzgodnienia projektu pożyczki z Banku Światowego na realizację programu w zakresie aktywizacji terenów wiejskich i rozwój infrastruktury wsi. Zaawansowanie uzgodnień z Bankiem Światowym wskazuje, że uruchomienie środków może nastąpić w II półroczu br.

   Pomoc ze środków publicznych dla terenów wiejskich oraz gospodarstw rolnych dotkniętych powodzią w lipcu 1997 r. i w 1998 r. umożliwia stopniową odbudowę urządzeń melioracyjnych i umacnianie wałów przeciwpowodziowych. Natomiast preferencyjne kredyty z dopłatami do oprocentowania, udzielone na warunkach i zasadach zgodnych z § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (DzU nr 16, poz. 82 z późn. zm.) umożliwiły gospodarstwom rolnym z terenów powodziowych wznowienie produkcji.

   Pragnę poinformować, że kierownictwo Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, mając na względzie trudną sytuację poszkodowanych w wyniku powodzi gospodarstw rolnych, upoważniło prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do wydłużenia o pół roku w gospodarczo i społecznie uzasadnionych przypadkach okresu spłaty ww. kredytów ˝klęskowych˝.

   3. W roku akademickim 1998/1999 młodzież wiejska kształcąca się w szkołach wyższych ma możliwość korzystania z pomocy państwa w formie preferencyjnych kredytów i pożyczek przewidzianych na te cele, udzielanych na podstawie kryterium dochodu przypadającego na członka rodziny studenta.

   Niezależnie od powyższych rozwiązań, na różne formy pomocy socjalnej dla dzieci i młodzieży wiejskiej planuje się przeznaczyć w 1999 r. łącznie około 15 mln zł z rezerwy celowej budżetu państwa. Ponadto w ramach szerokiego programu poprawy szans edukacyjnych dzieci z osiedli popegeerowskich, wdrażanego przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa, planuje się przeznaczyć 3,6 mln zł w 1999 r. Programem objętych będzie 1350 stypendystów, a łącznie ze stypendystami z 1998 r. pomoc otrzyma ok. 2000 osób. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa wspierać będzie także w 1999 r. szkolenia dla nauczycieli szkół podstawowych i aktywizowanie stypendystów (szkolenie liderów środowiskowych). We wdrażaniu programów Agencja Własności Rolnej współpracuje z Polską Fundacją Dzieci i Młodzieży, Fundacją Wspomagającą Zaopatrzenie Wsi w Wodę i Krajową Sekcją Rolnictwa NSZZ ˝Solidarność˝. W ramach ww.programów przygotowuje się młodzież do prowadzenia działań na rzecz swojego środowiska i pełnienia ról liderów lokalnej społeczności.

   4. W bieżącym roku Agencja Restrukturyzacji iModernizacji Rolnictwa wspiera tworzenie nowych miejsc pracy poprzez:

   - kontynuowanie stosowania dopłat do oprocentowania kredytów na tworzenie nowych miejsc pracy w działalnościach pozarolniczych na terenach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich;

   - udzielanie pożyczek na tworzenie nowych miejsc pracy w działalnościach pozarolniczych na terenach wiejskich (maksymalnie 10 tys. zł na jedno miejsce pracy);

   - kontynuowanie udzielania pożyczek ze środków Funduszu Pracy na tworzenie nowych miejsc pracy dla bezrobotnych zamieszkałych na terenie gmin wiejskich oraz miejsko-wiejskich, a także miast do 20 tys. mieszkańców, zgodnie z warunkami i trybem określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek na tworzenie miejsc pracy dla bezrobotnych zamieszkałych na terenie gmin wiejskich oraz miejsko-wiejskich, a także miast do 20 tys. mieszkańców, wysokości ich oprocentowania i warunków spłaty oraz rozliczenia się Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Krajowym Urzędem Pracy z otrzymanych na ten cel środków Funduszu Pracy (DzU nr 108, poz. 686).

   Ponadto ze środków ˝Europejskiego Funduszu Rozwoju Wsi Polskiej Counterpart Fund˝ oddziały Banku Inicjatyw Gospodarczych udzielają kredytów z poręczeniami Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na realizację określonych przedsięwzięć w zakresie małej przedsiębiorczości na terenach wiejskich, tworzących nowe stałe miejsca pracy. Oprocentowanie ww. kredytów wynosi ok. 0,6 stopy redyskonta weksli przyjmowanych od banków do redyskonta przez NBP.

   5. W celu poprawy sytuacji gospodarstw rolnych w ostatnich miesiącach wprowadzone zostały nowe rozwiązania prawne w zakresie ochrony krajowego rynku rolnego, tj.:

   - rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary rolne przywożone z zagranicy określono na 1999 r. kontyngenty dostępu do rynku podstawowych produktów rolnych po obniżonych stawkach celnych dla mięsa wołowego świeżego, chłodzonego lub mrożonego, mięsa wieprzowego, mięsa i podrobów z drobiu oraz pszenicy;

   - rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 lutego 1999 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary rolne przywożone z zagranicy wprowadzono równomierny podział na kwartały kontyngentów na wołowinę, drób i pszenicę, a kontyngent na mięso wieprzowe rozdzielony został następująco: I kwartał - 40% i w następnych trzech kwartałach po 20%.

   Powyższe regulacje mają na celu równomierne rozłożenie w okresie całego roku importu produktów rolnych i przeciwdziałanie okresowemu nasileniu niepożądanego importu;

   - rozporządzeniem z dnia 15 stycznia 1999 r. minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej rozszerzył listę towarów, które mogą być objęte dodatkowymi opłatami celnymi, o tytoń, skrobię kukurydzianą i nasiona roślin pastewnych; ustalona lista towarowa obejmuje wszystkie wrażliwe z punktu widzenia rynku produkty rolne;

   - rozporządzeniem z dnia 18 lutego 1999 r. minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej określił ceny progu dla towarów rolnych przywożonych z zagranicy;

   - z dniem 1 stycznia 1999 r. podwyższone zostały stawki celne dla mięsa wieprzowego z 60 do 83,3%.

   Ponadto skierowany został do Sejmu RP projekt ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach, zawierający rozwiązania pozwalające na usprawnienie organizacji rynku produktów rolnych, poprzez m.in. koncentrację podaży i poprawę jakości dostarczanych na rynek produktów rolnych, a także zwiększenie odpowiedzialności producentów rolnych za podejmowane decyzje produkcyjne i oddziaływania na ceny produktów rolnych oraz marże. Projekt ustawy jest komplementarny z przyjętym przez Radę Ministrów ˝Rządowym programem budowy i rozwoju rynków hurtowych i Warszawskiej Giełdy Towarowej˝.

   6. Aktualnie w końcowej fazie uzgodnień międzyresortowych znajdują się opracowane przez Ministerstwo Finansów:

   - projekt rozporządzenia ministra finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie podatku akcyzowego, wprowadzającego z dniem 1 lipca 1999 r. rozszerzenie ulgi w podatku akcyzowym dla wszystkich benzyn silnikowych z zawartością spirytusu bezwodnego. Projekt przewiduje ulgę w wysokości 120 zł od każdej tony paliwa;

   - projekt ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, stanowiący realizację pierwszego etapu wdrożenia podatku od towarów i usług w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie, w którym przewiduje się wprowadzenie od dnia 1 stycznia 2000 r. opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieprzetworzonych produktów rolnych w wysokości 3%. Rolnicy ryczałtowi sprzedający nieprzetworzone produkty rolne otrzymywać będą od nabywców tych produktów (podatników VAT) zryczałtowany zwrot podatku w wysokości 3%, zawarty w cenie płaconej za ww. produkty.

   Podsekretarz stanu

   Jadwiga Berak

   Warszawa, dnia 22 kwietnia 1999 r.