Odpowiedź na interpelację w sprawie naruszania porządku publicznego oraz zagrożenia zdrowia i życia obywateli podczas imprez na stadionach sportowych
Odpowiedź sekretarza stanu
w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji
na interpelację nr 2546
w sprawie naruszania porządku publicznego oraz zagrożenia zdrowia i życia obywateli podczas imprez na stadionach sportowych
Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji z dnia 27 września 1999 r. nr 2546 pana posła Mariana M. Marczewskiego, skierowanej do ministra spraw wewnętrznych i administracji - w sprawie naruszeń porządku publicznego oraz zagrożenia zdrowia i życia obywateli podczas imprez na stadionach sportowych - uprzejmie przedkładam następujące informacje.
Skala naruszeń porządku publicznego podczas imprez sportowych i kulturalnych stanowiła przesłankę uchwalenia przez Sejm RP w dniu 22 sierpnia 1997 r. ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych (DzU nr 106, poz. 680 z późn. zm.). Ustawa ta w art. 5 ust. 1 jednoznacznie określa, iż organizator imprezy masowej jest obowiązany do zapewnienia bezpieczeństwa osobom obecnym na imprezie oraz porządku podczas jej trwania. Należy podkreślić, że zarówno we wspomnianej ustawie, jak i w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 marca 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków działania służb porządkowych organizatora imprez masowych (DzU nr 32, poz. 169), nadano duże uprawnienia tym służbom, zbliżone do uprawnień policjantów. Dotyczą one m.in. legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, przeglądania zawartości bagażu i odzieży w przypadku podejrzenia, że wnoszone są niebezpieczne przedmioty, a także stosowania zakazu wpuszczania na imprezę masową osób, wobec których zostało wydane orzeczenie zakazujące wstępu - tzw. zakaz stadionowy. Od stopnia zaangażowania wspomnianych służb - nieodpłatnie szkolonych przez Policję - w realizację ustawowych uprawnień w dużej mierze zależy bezpieczny przebieg imprez. Nie bez znaczenie dla stanu bezpieczeństwa imprezy pozostaje również stan obiektów sportowych, które generalnie nie spełniają wymogów określonych w przepisach UEFA.
Policja wielokrotnie występowała z inicjatywami zmierzającymi do poprawy stanu bezpieczeństwa podczas imprez masowych. Jedną z nich była propozycja skierowana do władz Polskiego Związku Piłki Nożnej, dotycząca sprzedaży biletów na mecze wyjazdowe drużyny w macierzystym klubie. Prowadziłoby to do sprawniejszej wymiany informacji o grupach kibiców, a co za tym idzie - do zaangażowania w odpowiedniej proporcji służb porządkowych. Wspomniana inicjatywa nie spotkała się jednak z należytym zrozumieniem władz PZPN, w związku z czym nie wprowadzono żadnych nowych rozwiązań.
Zebrane doświadczenia z realizacji obowiązującej ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych stanowiły podstawę do opracowania w Komendzie Głównej Policji projektu ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych i ustawy o Policji*). Wspomniany projekt trafił już do sejmowej Komisji Kultury Fizycznej i Turystyki, gdzie będzie przedmiotem dalszych prac. Proponowane zmiany dotyczą m.in.: definicji imprezy masowej, wprowadzenia pojęcia imprezy o podwyższonym stopniu ryzyka i zaostrzenia sankcji karnych wobec osób, które wnoszą na imprezę masową broń oraz inne niebezpieczne narzędzia, a także sporządzenia wykazu obiektów, w których rejestracja przebiegu imprezy masowej będzie obowiązkowa. Opisywany projekt zakłada również dostosowanie regulacji prawnych w tej sferze do prawa obowiązującego w Unii Europejskiej, w tym także do ratyfikowanej przez Polskę Konwencji Rady Europy nr 120 w sprawie przemocy i ekscesów widzów na imprezach sportowych, a w szczególności meczów piłki nożnej (DzU z 1995 r. nr 129, poz. 626).
W odniesieniu do zdarzenia, które miało miejsce w dniu 7 sierpnia 1999 r. w Nowym Dworze Mazowieckim podczas meczu piłki nożnej II ligi, uprzejmie informuję, że Policja zatrzymała 11 sprawców. W dniu 10 sierpnia br. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim zastosował wobec 5 z nich środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Aktualnie osoby te przebywają na wolności, ponieważ w stosunku do jednej sąd uchylił zastosowany środek, a pozostałych czterech zwolniono w wyniku poręczenia majątkowego. Wobec reszty zatrzymanych toczą się postępowania przygotowawcze.
Reasumując, należy podkreślić, że za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas imprez masowych - poza Policją - odpowiada wiele podmiotów, w tym także organy samorządu terytorialnego. Ograniczanie negatywnych zachowań jest długotrwałym procesem, wymagającym uwzględnienia uwarunkowań społecznych, zwłaszcza lokalnych. Zmiana tego rodzaju zachowań powinna być także skutkiem wspólnego przedsięwzięcia realizowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, Urząd Kultury Fizycznej i Turystyki oraz Komendę Główną Policji, mającego na celu zaangażowanie młodzieży szkół podstawowych i ponadpodstawowych w kwestie bezpiecznych zachowań podczas masowych imprez sportowych.
Z poważaniem
Sekretarz stanu
Bogdan Borusewicz
Warszawa, dnia 8 listopada 1999 r.