Odpowiedź ministra zdrowia

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 2832

w sprawie przyszłości polskiego aptekarstwa

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pani poseł Izabelli Sierakowskiej (pismo z dnia 17 listopada 1999 r., znak: SPS-0202-2832/99) na temat perspektyw polskiego aptekarstwa, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów przedstawiam następujące wyjaśnienie w tej sprawie.

   Podzielam pogląd pani poseł Sierakowskiej, iż koncesję na prowadzenie apteki otrzymywać powinny jedynie osoby dające rękojmię należytego wykonywania tej działalności. Zgadzam się, iż rękojmię taką dają wyłącznie osoby posiadające wykształcenie farmaceutyczne.

   Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (DzU nr 105, poz. 452 z późn. zm.) apteki, oprócz zaopatrywania ludności w środki farmaceutyczne i materiały medyczne:

   - sporządzają leki recepturowe i wytwarzają leki gotowe,

   - mogą sprawdzać jakość i tożsamość leków gotowych i recepturowych,

   - prowadzą działalność w zakresie informacji o lekach na potrzeby pracowników medycznych i dla ludności,

   - biorą udział w kształceniu i podnoszeniu kwalifikacji farmaceutów i innych pracowników medycznych,

   - uczestniczą w działalności oświatowo-zdrowotnej,

   - mogą brać udział w racjonalizacji farmakoterapii.

   Specyfika zadań nałożonych na aptekę wymaga od właściciela świadomości, iż podstawowym celem apteki nie jest osiąganie zysków.

   Apteka jako jeden z elementów całego systemu ochrony zdrowia, zaopatrując ludność w leki, realizuje zadania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

   Właściciel apteki musi więc mieć świadomość, że jego osobisty interes, polegający na maksymalizacji zysku, jest drugorzędnym wobec zdrowia pacjenta.

   Zgodnie z art. 45 i 46 ustawy o izbach aptekarskich aptekarze podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądami aptekarskimi za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej oraz przepisami prawnymi dotyczącymi wykonywania zawodu aptekarza. Sąd aptekarski może orzekać kary: upomnienia, nagany, zawieszenia oraz pozbawienia prawa wykonywania zawodu aptekarza. Lepszą zatem gwarancję realizacji zadań daje właściciel apteki będący z wykształcenia farmaceutą niż właściciel nieposiadający takiego wykształcenia.

   Zgadzam się, iż dalsze utrzymywanie istniejącego stanu rzeczy grozi tym, iż apteka przestanie pełnić rolę gwaranta jakości i bezpieczeństwa stosowania leków w szerokim tego rozumieniu, a także utrudnić dostosowanie polskiego prawa do norm Unii Europejskiej, bowiem, jak słusznie zauważa pani poseł, w większości krajów Unii Europejskiej są przyjęte rozwiązania, że koncesje na prowadzenie aptek udzielane są wyłącznie farmaceutom np. we Francji, Niemczech, Danii, Belgii i Hiszpanii.

   W związku z powyższym w ostatnim okresie podjęłam prace zmierzające do zmiany ustawy z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtownikach i Inspekcji Farmaceutycznej, uwzględniające przywrócenie zapisów, iż nowe koncesje na prowadzenie aptek otrzymują farmaceuci - aptekarze (tylko na pierwszą aptekę). Regulacja ta nie naruszałaby praw nabytych obecnych właścicieli aptek.

   Obecnie trwają również prace nad wypracowaniem jednej spójnej koncepcji polityki refundacyjno-cenowej, wynikającej z konieczności dostosowania polskich przepisów do dyrektywy Rady 89/105 EWG dotyczącej przejrzystości metodyki ustalania cen na refundowane środki farmaceutyczne oraz zrównanie wszystkich podmiotów wytwarzających środki farmaceutyczne.

   Zmiana zasad polityki cenowej, zwłaszcza jej ujednolicenie, wymaga nowelizacji ustawy o cenach, dającej możliwość wydania rozporządzenia Rady Ministrów powołującego międzyresortowy zespół, którego celem będzie określenie prowadzenia zasad negocjacji cenowych, a także określenie wytycznych w sprawie jednolitych kryteriów uwzględnianych przy ustalaniu cen i limitów odpłatności leków refundowanych.

   W składzie zespołu znajdują się przede wszystkim przedstawiciele Krajowego Związku Kas Chorych, Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Skarbu.

   Obsługę prac tego zespołu w nowej strukturze Ministerstwa Zdrowia przewiduje się powierzyć Wydziałowi Polityki Lekowej.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Franciszka Cegielska

   Warszawa, dnia 5 stycznia 2000 r.