Odpowiedź sekretarza stanu

w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 2940

w sprawie gospodarowania środkami finansowymi przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na przesłaną przez pana marszałka przy piśmie z dnia 7 grudnia 1999 r., znak: SPS-0202-2940/99, interpelację posłów Jana Króla i Włodzimierza Puzyny z dnia 2 grudnia 1999 r. w sprawie gospodarowania środkami finansowymi przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w zakresie dotyczącym Programu dofinansowania zaopatrzenia osób niepełnosprawnych w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przez powiatowe centra pomocy rodzinie, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU nr 97, poz. 776) środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznacza się na dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Na powyższy cel w budżecie PFRON na rok 1999 zostały przewidziane środki finansowe w wysokości 30 mln zł, w tym 5 mln zł na dofinansowanie zaopatrzenia w tego rodzaju przedmioty i środki pomocnicze dzieci niepełnosprawnych.

   Biorąc pod uwagę uwarunkowania wynikające z reformy ustrojowej państwa, jak również systemu ubezpieczeń zdrowotnych, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych opracował nowy program celowy w zakresie dofinansowania zaopatrzenia osób niepełnosprawnych w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przez powiatowe centra pomocy rodzinie, których ustawowym zadaniem jest m.in. podejmowanie działań zmierzających do ograniczenia skutków niepełnosprawności.

   Uchwałą Zarządu PFRON nr 244/99 z dnia 2 czerwca 1999 r. (zmienioną uchwałami nr 391 z 31 sierpnia 1999 r. i nr 486 z 19 października 1999 r.) zatwierdzono treść oferty realizacji programu skierowanej do jednostek samorządów powiatowych, natomiast uchwałą nr 252/99 z dnia 10 czerwca 1999 r. Zarząd PFRON dokonał podziału środków finansowych na poszczególne samorządy powiatowe.

   Należy podkreślić, że w programie przewidziano środki na pokrycie kosztów jego obsługi, które ustalono na poziomie 2% wartości środków przeznaczonych na realizację programu, tj. analogicznie jak przy zadaniach wyszczególnionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1999 r. w sprawie algorytmu podziału środków PFRON na realizację określonych zadań jednostek samorządu terytorialnego oraz sposobu przedstawiania sprawozdań o wykorzystaniu tych środków (DzU nr 8, poz. 73).

   Ofertę wraz z programem przesłano do wszystkich starostw w końcu czerwca 1999 r. W ofercie tej określono m.in., że środki finansowe przewidziane na realizację programu będą przekazane nie później niż w dwa tygodnie po zadeklarowaniu (podpisaniu oświadczenia) starosty o przystąpieniu do jego realizacji. Ponadto program zakładał możliwość zarówno dofinansowania, jak i refundacji osobom niepełnosprawnym wydatków związanych z zakupem przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych dokonanym w 1999 r.

   Do dnia 31 lipca 1999 r. do realizacji programu przystąpiło 347 starostw powiatowych, które zgodnie z założeniami programu otrzymały środki finansowe Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w lipcu i sierpniu 1999 r.

   W celu umożliwienia przystąpienia do programu pozostałym jeszcze niezdecydowanym 26 starostom przedłużony został termin składania oświadczeń do 30 września 1999 r.

   Na wystosowaną ze strony Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kolejną ofertę w sprawie ponownego rozpatrzenia możliwości realizacji programu na rzecz osób niepełnosprawnych na terenie starostw pozytywnie odpowiedziało 25 starostów. Ostatni powiat, po interwencji mediów i środowiska osób niepełnosprawnych, przystąpił do realizacji programu w grudniu br.

   Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeprowadził szeroko zakrojoną akcję promującą powyższy program. Program od samego początku był monitorowany i w miarę potrzeby organizowane były instruktażowe spotkania z pracownikami powiatowych centrów pomocy rodzinie. W wyniku bezpośredniego monitoringu i napływających sygnałów ze środowiska osób niepełnosprawnych w programie zostały dokonane zmiany umożliwiające osobom niepełnosprawnym szerszy dostęp do tych środków finansowych. Zmiany dotyczyły m.in.:

   - rozszerzenia asortymentu przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych, które mogą być objęte dofinansowaniem w ramach programu,

   - zwiększenia maksymalnych kwot dofinansowania.

   Jak z powyższego wynika, niektóre starostwa potrzebowały kilku miesięcy na podjęcie decyzji o przystąpieniu do realizacji programu. W wyniku tego rzeczywiście środki dla nich zostały przekazane dopiero na przełomie października i listopada 1999 r. Podkreślenia wymaga jednak fakt, że starostwa te, jak podano wyżej, od czerwca 1999 r. posiadały informacje o przewidzianych limitach środków na realizację programu.

   Reasumując, trudno podzielić pogląd o niepokojących praktykach Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z realizacją omawianego programu.

   Aby w 2000 r. zapewnić właściwą gospodarkę środkami Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, założono, iż realizacja większości zadań ustawowych będzie następować poprzez celowe programy pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych oraz programy samorządów lokalnych. Będą organizowane szkolenia i instruktaż dla realizatorów programów oraz na bieżąco monitorowany będzie przebieg ich realizacji.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Joanna Staręga-Piasek

   Warszawa, dnia 22 grudnia 1999 r.