Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 3195

w sprawie wyników kontroli działalności racjonalizatorskiej w przedsiębiorstwach państwowych, spółkach akcyjnych i zakładach należących do państwa

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną interpelacją w sprawie wyników kontroli działalności racjonalizatorskiej w przedsiębiorstwach państwowych, spółkach akcyjnych i zakładach należących do państwa i stosownie do upoważnienia udzielonego przez pana Jerzego Buzka, prezesa Rady Ministrów, uprzejmie informuję, co następuje:

   ˝Informacja o wynikach kontroli efektywności wdrażania projektów racjonalizatorskich w wybranych podmiotach gospodarczych˝ została przesłana przez Najwyższą Izbę Kontroli do wszystkich zainteresowanych urzędów administracji publicznej w celu analizy i przedstawienia stanowiska w tej sprawie.

   Wyniki kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli w zakresie efektywności wdrażania projektów racjonalizatorskich wykazały, że większość skontrolowanych przedsiębiorców nie traktowała projektów racjonalizatorskich jako czynnika wspomagającego procesy modernizacyjne i rozwojowe. Nie prowadzono wiarygodnych rachunków kosztów i efektów wdrażania projektów. Wypłacano natomiast znaczne kwoty wynagrodzeń dla twórców i nagrody dla innych osób, które nie zawsze faktycznie uczestniczyły w działalności racjonalizatorskiej.

   W dniu 2 lutego 2000 r., wykonując uzgodnienia poczynione na kolegium Ministerstwa Skarbu Państwa, w ramach nadzoru nad spółkami, w których skarb państwa posiada akcje i udziały, zwrócono się do rad nadzorczych tych spółek z zaleceniem nadzorowania przeprowadzenia analizy obowiązujących procedur wewnętrznych w przedmiocie projektów wynalazczych, aby:

   - uniemożliwić opiniowanie celowości projektu przez osoby podległe służbowo twórcom projektu,

   - ustanowić obowiązek obliczania lub szacowania korzyści ze stosowania projektów racjonalizatorskich w celu stworzenia rzetelnych podstaw wynagradzania.

   Realizacja powyższych zaleceń aktualnie jest nadzorowana przez rady nadzorcze poszczególnych spółek, a Ministerstwo Skarbu Państwa monitoruje ten proces poprzez analizę wymaganych sprawozdań w tym zakresie. Końcowy termin powiadomienia o poczynionych działaniach upływa 31 marca 2000 r. Jest to termin wystarczający na wstępne zdiagnozowanie zjawiska. Materiały otrzymane w trybie sprawozdawczym będą stanowić podstawę ewentualnego wystąpienia do ministra gospodarki i Urzędu Patentowego RP z wnioskami w przedmiocie odpowiedniej inicjatywy legislacyjnej w celu stworzenia ustawowych gwarancji gospodarności w zakresie przedstawionej problematyki. W komisjach sejmowych, tj. Komisji Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Komisji Gospodarki i Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, trwają prace nad projektem ustawy Prawo własności przemysłowej (o czym NIK informuje we wnioskach). Po uchwaleniu przez Sejm tej ustawy i jej wejściu w życie utraci moc ustawa o wynalazczości.

   Zarządy spółek węglowych, jak również zarząd Państwowej Agencji Restrukturyzacji Górnictwa Węgla Kamiennego SA, ˝Węglokoksu˝ SA oraz Centrali Zbytu Węgla ˝Węglozbyt˝ SA zostały zobowiązane do przeprowadzenia analizy efektywności działalności racjonalizatorskiej. W szczególności zwróciłem uwagę na nieprawidłowości związane z uczestnictwem osób zajmujących stanowiska kierownicze w jednostce. Jednocześnie zobowiązałem rady nadzorcze spółek do oceny działań zarządów w tym zakresie i przedstawienia wniosków w terminie do 30 kwietnia 2000 r.

   Pragnę także poinformować pana posła, że Ministerstwo Finansów, biorąc pod uwagę ważkość problemu, włączyło do planu kontroli aparatu skarbowego na II półrocze 2000 r. zagadnienia dotyczące prawidłowości oceny kosztów i efektów wdrażania projektów racjonalizatorskich w podmiotach gospodarczych.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Anna Skowrońska-Łuczyńska

   Warszawa, dnia 16 marca 2000 r.