Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 3208

w sprawie niewystarczającej liczby etatów w sądach i prokuraturze

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją posła na Sejm RP Stanisława Misztala w sprawie niewystarczającej liczby etatów w sądach i prokuraturze (sygn. SPS-0202-3208/00) - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów - uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   W 1999 r. odnotowano dalszy wzrost przestępczości w porównaniu z 1998 r. Liczba stwierdzonych przestępstw wzrosła o 4,5% i wyniosła 1 121 545, zaś ich wskaźnik na 100 tys. ludności wzrósł z 2 776,3 do 2 900,5. Tym samym utrwaliła się obserwowana od kilku lat tendencja do wzrostu liczby przestępstw, chociaż o mniejszej dynamice, niż to miało miejsce na początku lat 90. Natomiast nastąpił dalszy spadek liczby zabójstw, uszkodzeń ciała i zgwałceń, a więc przestępstw najcięższych, godzących w życie, zdrowie i wolność obywateli. Liczba zabójstw zmniejszyła się z 1072 do 1048, a więc o 2,2%.

   W ogólnym obrazie przestępczości dominuje to, że z roku na rok postępuje brutalizacja działania sprawców wyrażająca się m.in. coraz częstszym używaniem broni palnej, popełnianiem groźnych przestępstw w miejscach publicznych, w atmosferze poczucia bezkarności i jawnego okazywania lekceważenia prawa, co powoduje dalsze obniżanie poczucia bezpieczeństwa obywateli. Niebagatelny udział w tym zjawisku ma także systematyczny wzrost wielu groźnych przestępstw, szczególnie dotkliwych dla obywateli. Szczególnie wymienić należy wzrost o 30,8% rozbojów, kradzieży rozbójniczych i wymuszeń rozbójniczych. Wzrosła także liczba kradzieży o 15,1%, w tym kradzieży samochodów o 17% oraz kradzieży z włamaniem o 4%. Suma strat spowodowanych przestępstwami kryminalnymi wzrosła o 2 811 971 tys. zł do 3 598 616 tys. zł.

   Warunkiem koniecznym skutecznej walki z przestępczością jest wysoka ujawnialność popełnionych przestępstw i wykrywalność sprawców. Osiągana w ostatnich latach wykrywalność przestępstw oraz ich sprawców przez policję jest jednak coraz niższa. W 1999 r. wskaźnik wykrywalności obniżył się o 4,5% i wyniósł 45,0%, w Warszawie - 16,1%, zaś w odniesieniu do kradzieży samochodów osiągnął poziom 8,8%.

   W 1999 r. do prokuratur rejonowych i okręgowych łącznie wpłynęło 1 372 661 spraw, załatwiono 1 366 572 sprawy. W porównaniu z rokiem 1998 nastąpił wzrost wpływu spraw (o 5,7%) oraz ich załatwienia (o 5,8%).

   Podane wcześniej niskie wskaźniki wykrywalności spowodowały, że 664 159, tj. 57,6%, zakończonych spraw, a więc o 15,4% więcej niż w 1998 r., umorzono wobec niewykrycia sprawców.

   W zakresie szybkości postępowania prokuratorskiego uzyskano pewien postęp. W skali kraju wskaźnik pozostałości zmniejszył się ze 105,7% w 1998 r. do 98,3%. Spadła liczba postępowań długotrwających, i tak: w przedziale 3-6 miesięcy z 9,4% do 8,8%; w przedziale powyżej 6 miesięcy do roku - z 2,8% do 2,5%; w przedziale powyżej roku do 2 lat - z 0,9% do 0,7%; w przedziale powyżej 2 lat - z 0,6% do 0,5%.

   Liczba prokuratorów i asesorów w prokuraturach rejonowych, a więc w podstawowych jednostkach organizacyjnych, wzrosła w porównaniu z 1998 r. o 8,3% (z 3798 do 4115). Miało to wpływ na zmniejszenie średniego obciążenia sprawami z 28,4 do 27,7.

   W okresie rządów koalicji Akcji Wyborczej ˝Solidarność˝ i Unii Wolności doprowadzono do największego od lat wielu przyrostu liczby etatów w wymiarze sprawiedliwości. Wynosi on 549 etatów sędziów, asesorów i aplikantów, w tym 123 dodatkowe etaty orzecznicze w 1998 r. oraz 417 dodatkowych etatów sędziowskich w 1999 r. W 1999 r. nastąpiło również zwiększenie liczby etatów prokuratorskich, administracyjnych, referendarskich i służby więziennej. W budżecie państwa na rok 1999 znalazły się środki na 120 dodatkowych etatów prokuratorskich (największy wzrost od wielu lat), 1388 etatów administracyjnych, 225 etatów dla referendarzy (zupełnie nowa instytucja) oraz 200 etatów dla służby więziennej. Należy jednak dodać, że zwiększanie liczby etatów sędziowskich i prokuratorskich nie może odbywać się w nieskończoność.

   Problemy podnoszone w interpelacji są przedmiotem stałej troski Rady Ministrów. Aby poprawić stan bezpieczeństwa publicznego, rząd przygotowuje krajowy program przeciwdziałania przestępczości. Do Sejmu skierowano już szereg projektów ustaw, a w najbliższym czasie będą kierowane następne, które zmierzają do bardziej skutecznego zapobiegania i zwalczania przestępczości. Chodzi tu o zmiany organizacyjne w policji, uproszczenie procedur cywilnych i karnych, nowelizacje kodeksów karnych, usprawnienie sądownictwa.

   Stan bezpieczeństwa obywateli zależy przede wszystkim od zwiększenia efektywności pracy policji, prokuratury i sądów, a nie tylko od zwiększenia liczby etatów.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Janusz Niedziela

   Warszawa, dnia 25 lutego 2000 r.