Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji

na interpelację nr 3262

w sprawie powstania w Polsce warunków do monopolizacji rynku materiałów termoizolacyjnych w wyniku wejścia w życie rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 22 września 1999 r.

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację nr 3262 z dnia 5 lutego 2000 r. posła na Sejm RP pana Ryszarda Brejzy w sprawie powstania w Polsce warunków do monopolizacji rynku materiałów termoizolacyjnych w wyniku wejścia w życie rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 22 września 1999 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy audytu energetycznego oraz algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, a także wzorów kart audytu energetycznego (DzU nr 79, poz. 900), uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   Powyższa nowelizacja wprowadziła m.in. przepis określający wymagany opór cieplny, jaki musi być osiągnięty przez ściany w wyniku ocieplania budynków. Przyjęte kryterium dla określania granicznych wartości oporu cieplnego ścian prowadzi do osiągnięcia racjonalnie wysokiego poziomu oszczędności energii oraz niskich kosztów użytkowania każdego budynku poddawanego termomodernizacji, niezależnie od standardu energetycznego (poziomu właściwości termicznych), jakie mają ściany w stanie przed ociepleniem.

   Analiza wielu audytów energetycznych - wykonanych zgodnie z rozporządzeniem - wykazała, iż warunek ten nie był osiągany przy pewnych skrajnych parametrach wyjściowych standardu technicznego ocieplanego budynku i przy określonym poziomie czynników ekonomicznych (ceny energii, materiałów itp.).

   W tej sytuacji konieczne okazało się dokonanie korekty przyjętej w rozporządzeniu metody obliczeń, przez wprowadzenie dodatkowego warunku w postaci minimalnych oporów cieplnych przegród. Podstawową przesłanką wprowadzanej zmiany było zachowanie kryterium ekonomicznego termomodernizacji oraz troska o interes użytkowników mieszkań znajdujących się w budynkach poddawanych temu procesowi.

   Zawarte w omawianym rozporządzeniu regulacje wpisują się w ogólną zasadę, stojącą u podstaw systemu przepisów o charakterze technicznym lub ekonomicznym w budownictwie, dla których punktem wyjścia jest ochrona użytkownika budynków i budowli oraz interes publiczny. Zatem zadaniem konkurujących między sobą podmiotów gospodarczych, działających w sferze przemysłu materiałów budowlanych, projektantów i wykonawców budowlanych, jest znalezienie i wdrożenie rozwiązań spełniających te wymagania.

   Powyższa zasada jest powszechnie przyjętym standardem w krajach, w których funkcjonuje gospodarka rynkowa. Odwrócenie tej logiki, a zatem dostosowanie poziomu wprowadzanych wymagań do aktualnego zaawansowania produkcji materiałów bądź wykonawstwa budowlanego - co byłoby równoznaczne z uznaniem interesów producentów i wykonawców budowlanych za nadrzędne - jest nie do przyjęcia, przede wszystkim z uwagi na zahamowanie rozwoju i postępu technicznego.

   Niezależnie od przedstawionych powyżej generalnych zasad, regulujących relacje pomiędzy przepisami państwowymi i przemysłem, wymagają wyjaśnień ponadto inne poruszone przez pana posła Ryszarda Brejzę kwestie. Wynikająca ze znowelizowanego rozporządzenia konieczność stosowania dociepleń z płyt styropianowych o grubości powyżej 12 cm dotyczy jedynie takich ścian, dla których wartość oporu cieplnego (określana w inwentaryzacyjnej części audytu) jest mniejsza od 1,8 (m2 K/W). W przypadku pozostałych ścian wystarczy ocieplenie o grubości mniejszej niż 12 cm, a dla części z nich nawet mniejsze niż 10 cm. Wielkości te mieszczą się w granicznych warunkach określanych w Aprobatach Technicznych, wydanych przez Instytut Techniki Budowlanej. Biorąc pod uwagę ocieplenie tego typu ścian, pragnę podkreślić, że warunki stosowania płyt styropianowych nie uległy zmianie w wyniku nowelizacji przedmiotowego rozporządzenia.

   W swoim wystąpieniu pan poseł przykłada wagę do określonych w Aprobatach Technicznych ITB granicznych grubości płyt styropianowych, stosowanych do ocieplenia ścian. Należy zauważyć, że Instytut Techniki Budowlanej określał te grubości zgodnie z wartościami podanymi w składanych przez zainteresowanych wnioskach aprobacyjnych. Znakomita większość wniosków aprobacyjnych była formułowana kilka lat temu, kiedy do dociepleń stosowane były powszechnie płyty styropianowe o grubościach 6, 8 do 10 cm. Dlatego też takie wartości graniczne znajdują się w obecnie obowiązujących Aprobatach Technicznych ITB.

   Uprzejmie informuję, że nie ma przeszkód, aby zainteresowani dostawcy systemowych zestawów dociepleń - mając na uwadze zwiększenie grubości płyt styropianowych do wartości wynikających z konieczności dostosowania do obecnych wymagań termomodernizacji, zwracali się do ITB o spowodowanie odpowiednich modyfikacji Aprobat Technicznych. Wraz ze zwiększeniem grubości płyt styropianowych (nawet do 18 cm) pojawiają się pewne problemy związane ze szczegółami technicznymi mocowań płyt, właściwościami stosowanych klejów, zapraw, tynków itp. W szczególności dotyczy to warunków związanych z koniecznością uzyskania klasy ˝nie rozprzestrzeniające ognia˝ (NRO) dla zastosowań systemów dociepleń w przypadku budynków średniowysokich i wyższych, tj. o wysokości ponad 12 m nad poziom terenu.

   Obecnie Instytut Techniki Budowlanej zakończył procedurę aprobacyjną dla zestawu wyrobów, z którego wykonane ocieplenia z warstwą styropianu o grubości 15 cm mają klasę ˝nie rozprzestrzeniające ognia˝. Ponadto pragnę zauważyć, że zakres zastosowania wełny mineralnej w przedsięwzięciach termomodernizacyjnych jest ograniczony ze względu na fakt, że stosunkowo wysokie ceny tego materiału uniemożliwiają osiągnięcie wymaganej opłacalności przedsięwzięcia, kwalifikującego do otrzymania premii termomodernizacyjnej zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 30 kwietnia 1999 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy audytu energetycznego oraz algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, a także wzorów kart audytu energetycznego (DzU nr 46, poz. 459, ze zm.).

   Jednocześnie pragnę zaznaczyć, że wejście w życie rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 22 września 1999 r. nie spowodowało faworyzowania rynkowego jednej formy bądź jednego rodzaju wyrobów termoizolacyjnych. Dostęp do rynku mają wszystkie firmy i wyroby spełniające odpowiednie wymagania techniczne. W niektórych wypadkach stosowane w systemach dociepleń płyty ze styropianu mogą spełnić te wymagania po dokonaniu odpowiednich adaptacji szczegółów technicznych systemów.

   Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozważy przekazanie oferentom systemów dociepleń informacji dotyczącej podstaw przeprowadzenia nowelizacji omawianego rozporządzenia oraz działań, jakie powinni podjąć, aby sprostać nowym wymaganiom, wynikającym z ochrony interesu publicznego i użytkowników budynków.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Marek Naglewski

   Warszawa, dnia 8 marca 2000 r.