Odpowiedź ministra sprawiedliwości

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 337

w sprawie wykonania przez rząd rezolucji Sejmu dotyczącej ujawnienia miejsc grzebania ofiar aparatu bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956

   Odpowiadając na przekazaną przy piśmie z dnia 17 marca 1998 r. (nr SPS-0202-337/98) interpelację pana posła Juliusza Brauna z dnia 6 marca 1998 r. w sprawie wykonania przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej rezolucji Sejmu z dnia 20 listopada 1996 r. dotyczącej ujawnienia miejsc grzebania ofiar aparatu bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów i w konsultacji z ministrem spraw wewnętrznych, ministrem - członkiem Rady Ministrów koordynatorem służb specjalnych oraz ministrem obrony narodowej, uprzejmie przedstawiam, co następuje:

   Moralnym obowiązkiem wszystkich obywateli jest zachowanie pamięci o ogromie ofiar, strat i szkód wojennych poniesionych przez naród polski w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu.

   Szczególny wszakże obowiązek w tym względzie spoczywa na organach państwa, zwłaszcza na tych, które z racji swoich zadań są do tego powołane bądź z uwagi na zakres swojej działalności są deponentami źródeł wiedzy o tragicznych wydarzeniach tamtego okresu.

   Realizacją tego obowiązku zajmuje się przede wszystkim Główna Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytut Pamięci Narodowej.

   Do jej zadań należy bowiem działalność śledcza, archiwalna i naukowo-badawcza w zakresie popełnionych na osobach narodowości polskiej lub obywatelach polskich innej narodowości zbrodni hitlerowskich, stalinowskich i innych przestępstw stanowiących zbrodnie wojenne lub zbrodnie przeciwko ludzkości.

   W ramach tej to działalności, w oparciu o najróżniejsze źródła informacji, jakie napływają do Głównej Komisji oraz do komisji okręgowych, tworzony jest wykaz miejsc grzebania ofiar tych zbrodni.

   Należy nadmienić, że ze względu na brak urzędowej archiwalnej dokumentacji o pochówkach wykaz ten powstaje na podstawie informacji: ze śledztw prowadzonych w okręgowych komisjach badania zbrodni przeciwko narodowi polskiemu i w prokuraturach, z parafii kościołów, z administracji cmentarzy i od ludności. W ostatnim okresie około 700 spraw rocznie udostępnia Głównej Komisji - Centralne Archiwum Policji.

   Według stanu na marzec 1998 r. Główna Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządziła dwa wykazy miejsc grzebania ofiar zbrodniczej działalności aparatu bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956, które uprzejmie załączam do niniejszej odpowiedzi.

   Z pewnością nie jest to wykaz pełny i ostateczny.

   W dalszym ciągu zachodzi potrzeba kontynuowania badań materiałów zgromadzonych w Centralnym Archiwum Policji.

   Podobnymi badaniami należy objąć także zasoby archiwalnych informacji będących w dyspozycji ministra obrony narodowej, które dotychczas nie zostały do tego wykorzystane.

   Z informacji przekazanej przez ministra obrony narodowej, który także dostrzega potrzebę stosownych działań w tym zakresie, wynika, że w możliwie najbliższym czasie nakaże on podjęcie prac ukierunkowanych na zebranie i utrwalenie wszelkich informacji, które mogą przyczynić się do ustalenia takich miejsc. Poszukiwania obejmą zasoby Centralnego Archiwum Wojskowego, Archiwum Inspektoratu Wojskowych Służb Informacyjnych oraz archiwa prokuratur i sądów wojskowych.

   Z tych względów nie jest obecnie możliwe określenie terminu, w którym prace w tym kierunku zostaną zakończone. Pragnę wszelako zapewnić, że są one i będą prowadzone z najwyższą starannością i wnikliwością, jakich wymaga załatwienie tego doniosłego problemu.

   Minister

   Hanna Suchocka

   Warszawa, dnia 10 kwietnia 1998 r.