Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Edukacji Narodowej

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 3430

w sprawie sytuacji uczestników studiów doktoranckich

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do przedłożonej przez pana marszałka interpelacji pana posła Kazimierza Działochy pragnę wyjaśnić, iż zgodnie z delegacją zawartą w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (DzU nr 65, poz. 386 z późn. zm.) minister edukacji narodowej został zobligowany do określenia uprawnień, a w szczególności pracowniczych, osób odbywających studia doktoranckie. Jednak przepisy rozporządzenia nie mogą pozostawać w sprzeczności z uregulowaniami ustaw systemowych. Dlatego też, zarówno w toku prac nad projektami obecnie obowiązujących ustaw: o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i przy kolejnych ich nowelizacjach, wnioskowałem przyznanie uczestnikom studiów doktoranckich uprawnień wynikających z systemu ubezpieczeń społecznych w możliwie najpełniejszym zakresie. Niestety przyznano im jedynie prawo do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego.

   Problem ten był już wielokrotnie podnoszony w interpelacjach poselskich i udzielając odpowiedzi przedstawiłem działania podejmowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej od 1991 r., tj. od uchwalenia ustawy z dnia 17 października 1991 r. o waloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 104, poz. 450 z późn. zm.), zwracając się jednocześnie z prośbą do państwa posłów o poparcie.

   Żadne jednak zmiany w obowiązującym ustawodawstwie nie zostały wprowadzone. Podjąłem więc kolejną próbę rozwiązania tego problemu poprzez wprowadzenie stosownych regulacji w projekcie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Doktoranci - o ile w toku dalszych prac legislacyjnych projekt w tej części nie zostanie zmieniony - będą posiadali, zgodnie z ich oczekiwaniami, takie prawa i obowiązku jak studenci pozostałych form studiów wyższych, np. bierne i czynne prawo wyborcze, prawo do 50% ulgi w opłatach za przejazdy koleją i środkami komunikacji miejskiej, razem z pozostałymi studentami będą tworzyć samorząd studencki, ale będą także podlegać, na zasadach określonych dla studentów, odpowiedzialności dyscyplinarnej. Natomiast według innych zasad będą otrzymywali stypendia, będą mogli korzystać z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a okres studiów doktoranckich, pod warunkiem ich terminowego ukończenia, będzie zaliczany do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, oraz będzie uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury i renty jako okres nieskładkowy.

   Oczywiście ze wszech miar pożądane byłoby, aby zmianom przewidzianym w projekcie towarzyszyła nowelizacja innych ustaw, by określone w nich granice wieku (np. prawo do renty rodzinnej wygasa z ukończeniem 25 lat, zasiłek rodzinny przysługuje na dziecko do 20 lat, ulgi komunikacyjne - do 26 lat itp.) nie stanowiły bariery ograniczającej możliwość skorzystania z przyznanych praw.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Jerzy Zdrada

   Warszawa, dnia 14 marca 2000 r.