Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 3533

w sprawie możliwości pobierania kwot pieniężnych za towary akcyzowe na przejściach granicznych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Stanisława Misztala w sprawie możliwości pobierania kwot pieniężnych za towary akcyzowe na przejściach granicznych, przesłaną przy piśmie pana marszałka z dnia 20 marca 2000 r., sygn. SPS-0202-3533/00, uprzejmie przedstawiam informacje dotyczące kwestii poruszonych w tej interpelacji.

   I. Zakres wyrobów akcyzowych obejmuje 21 pozycji grup towarowych, a ich pełny wykaz zamieszczony jest w załączniku nr 6 do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50 z późn. zm.).

   Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT) oraz podatkiem akcyzowym podlega przywóz towarów na polski obszar celny. Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 6 ust. 7 cytowanej ustawy), a więc powstałego, zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego (DzU nr 23, poz. 117 z późn. zm.), zobowiązania do uiszczenia należności celnych przywozowych i wywozowych, odnoszącego się do towaru. Podatnicy są zobowiązani do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwot podatku VAT oraz podatku akcyzowego, z uwzględnieniem obowiązujących stawek.

   Omawiana ustawa nakłada na organ celny obowiązek poboru podatków należnych z tytułu przywożonych towarów oraz wpłaty kwoty tych podatków na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę urzędu celnego (art. 11 ust. 5).

   Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (DzU nr 23, poz. 117 z późn. zm.), wprowadzająca opłaty w sprawach celnych (art. 275), nie przewiduje pobierania przez organy celne opłat związanych z okolicznościami, które zostały przykładowo opisane w treści interpelacji.

   Propozycja ukarania osoby przywożącej towary akcyzowe, w przypadku nieposiadania środków pieniężnych na ich opłacenie, zakazem wjazdu do naszego kraju na kilka lat budzi poważne wątpliwości. Wprowadzenie w życie prawa ograniczającego ruch osób przekraczających granicę państwową RP pozostawałoby w sprzeczności z prowadzoną przez Polskę polityką wizową.

   II. Nawiązując do drugiej części propozycji zawartej w interpelacji, dotyczącej wspierania rozwoju przejść granicznych - przyjmując, że chodzi tu o rozwój jednostek organizacyjnych administracji celnej - to przepisy prawa celnego (art. 276 § 3) stanowią, że środki finansowe z opłat w sprawach celnych w wypadkach określonych w art. 276 § 2 oraz w art. 275, a także 40% kwot uzyskanych ze sprzedaży przedmiotów z przestępstw celnych i dewizowych ujawnionych przez funkcjonariuszy celnych przeznacza się na usprawnienie funkcjonowania organów celnych oraz na premie dla pracowników.

   Jednocześnie informuję, że infrastruktura przejść granicznych podlega administrowaniu przez właściwe służby rządowej administracji terenowej.

   Odnosząc się do szczegółowych pytań zawartych w interpelacji, przedstawiam następujące informacje:

   1. W obecnym stanie prawnym pobieranie podatku akcyzowego na przejściach granicznych jest realizowane przez graniczne urzędy celne wypełniające jedno z podstawowych zadań administracji celnej, jakim jest realizacja budżetu państwa w zakresie ustalonym dla organów celnych, tj. wymiar i pobór należności celnych i podatkowych. Podstawowe kwestie związane z poborem podatków, a w szczególności podatku akcyzowego, zostały omówione powyżej.

   2. Wpływy z tytułu należności celno-podatkowych pobieranych przez organy celne z tytułu przywożonych towarów i odprowadzane do właściwych urzędów skarbowych stanowią jedno z podstawowych źródeł dochodu budżetu państwa. Zgodnie z przepisami prawa wewnętrznego oraz umowami dwu- i wielostronnymi, a także konwencjami międzynarodowymi, zadania związane z zagospodarowaniem i ochroną granicy państwowej są wypełniane przez wiele naczelnych, centralnych i terenowych organów administracji państwowej. Realizacja zadań związanych z rozwojem przejść granicznych finansowana jest przede wszystkim z części budżetu, którym zarządzają kompetentne w tym zakresie organy (wojewodowie, komendant główny Straży Granicznej, minister transportu i gospodarki morskiej).

   Obecnie Ministerstwo Finansów bierze udział w pracach powołanego przez prezesa Rady Ministrów Międzyresortowego Zespołu do Spraw Zagospodarowania Granicy Państwowej. Do jego zadań należy m.in.: przygotowanie programów zagospodarowania granicy państwowej oraz zasad ich finansowania przez właściwe organy; inicjowanie oraz opiniowanie działań w sprawach organizowania i stałego utrzymywania przejść granicznych w stanie umożliwiającym skuteczną pracę organów kontroli granicznej, celnej i innych służb; inicjowanie i opiniowanie działań usprawniających przekraczanie granicy państwowej przez osoby, towary i środki transportu. W zakresie swoich właściwości w pracach zespołu aktywnie uczestniczy Ministerstwo Finansów.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jan Wojcieszczuk

   Warszawa, dnia 11 kwietnia 2000 r.