Odpowiedź ministra zdrowia

na interpelację nr 3534

w sprawie badań i skierowań do szpitala wydawanych w prywatnych gabinetach lekarskich

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Stanisława Misztala, przekazaną przy piśmie z dnia 17 marca 2000 r., znak: SPS-0202-3534/00, w sprawie badań i skierowań wydawanych w prywatnych gabinetach lekarskich, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU z 1997 r. nr 28, poz. 153 z późn. zm.) określa m.in. zakres świadczeń zdrowotnych przysługujących ubezpieczonym oraz zasady udzielania i korzystania ze świadczeń zdrowotnych.

   W celu zapewnienia ubezpieczonym świadczeń określonych ustawą kasy chorych gromadzą środki finansowe, zarządzają nimi oraz zawierają umowy ze świadczeniodawcami.

   Zgodnie z art. 7 pkt 23 powołanej ustawy, przez świadczeniodawcę rozumie się: ˝zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania określone w jego statucie oraz osobę wykonującą zawód medyczny w ramach indywidualnej lub specjalistycznej praktyki albo osobę, która uzyskała fachowe kwalifikacje do udzielania świadczeń zdrowotnych i udziela ich w ramach prowadzenia działalności gospodarczej˝.

   Natomiast świadczeniodawcą w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego jest ten świadczeniodawca (lekarz, szpital, przychodnia, ośrodek zdrowia, praktyka lekarza rodzinnego lub pielęgniarki i położnej rodzinnej/środowiskowej, sanatorium uzdrowiskowe itd.), który ma podpisaną umowę z regionalną lub branżową kasą chorych.

   Ilekroć w systemie mówi się o lekarzu ubezpieczenia zdrowotnego, rozumie się przez to: ˝lekarza zakładu opieki zdrowotnej lub lekarza wykonującego zawód poza zakładem opieki zdrowotnej, z którym to zakładem bądź lekarzem zawarto umowę o udzielanie ubezpieczonym świadczeń z zakresu podstawowej lub specjalistycznej opieki zdrowotnej˝ (art. 7 pkt 9).

   Pojęcie lekarza (świadczeniodawcy) ubezpieczenia zdrowotnego wprowadzono już w pierwszej redakcji ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym przyjętej przez Sejm RP II kadencji w dniu 6 lutego 1997 r.

   Określone w ustawie świadczenia ambulatoryjne z zakresu specjalistycznej opieki zdrowotnej, świadczenia zdrowotne szpitali, świadczenia z zakresu diagnostyki, zabiegi ambulatoryjne oraz świadczenia z zakresu rehabilitacji leczniczej i świadczenia innych niż lekarze świadczeniodawców udzielane są ubezpieczonym na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.

   Natomiast zgodnie z art. 58 ust. 5 przedmiotowej ustawy: ˝świadczenia zdrowotne udzielone ubezpieczonemu bez skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli to skierowanie jest wymagane, opłaca ubezpieczony˝.

   W myśl art. 60 ust. 1 pkt. 1, 2, 3 ubezpieczony ma prawo do: ˝wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza rodzinnego spośród lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego współpracujących z kasą chorych, do której należy ubezpieczony (...); wyboru lekarza specjalisty spośród lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego współpracujących z kasą chorych, do której należy ubezpieczony (...); wyboru pielęgniarki, położnej i innych świadczeniodawców związanych umową z kasą chorych˝.

   Powyższe regulacje ustawowe jednoznacznie wskazują zasady korzystania ze świadczeń zdrowotnych w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Wybór lekarza niebędącego lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego jest suwerenną decyzją ubezpieczonego, ale pociąga za sobą określone konsekwencje - ubezpieczeni leczący się prywatnie muszą ponosić koszty porady lekarskiej, koszty realizacji skierowań na badania laboratoryjne, diagnostyczne, leczenie szpitalne itd.

   Odpowiadając na pytanie pana posła: ˝Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w tej sprawie?˝, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie przewiduje podjęcia żadnych działań zmierzających do zmiany powyższych regulacji.

   Równocześnie pragnę zwrócić uwagę pana posła na pewne szczegółowe rozwiązanie przyjęte w systemie. Dotyczy ono zaopatrzenia ubezpieczonych w leki i materiały medyczne. Zgodnie z art. 35 ust. 1: ˝zaopatrzenie w leki i materiały medyczne przysługuje ubezpieczonemu na podstawie recepty wystawionej przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego˝. Jednocześnie, w myśl art. 35 ust. 2: ˝zaopatrzenie w leki i materiały medyczne przysługuje ubezpieczonemu także na podstawie recepty wystawionej przez lekarza niebędącego lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli posiada uprawnienia do wykonywania zawodu oraz zawarł z kasą chorych umowę upoważniającą go do wystawienia takich recept˝. Powyższe przepisy mają również zastosowanie w odniesieniu do felczera ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera.

   Rozwiązanie to pozwala lekarzowi niebędącemu lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego, spełniającemu warunek określony w art. 35 ust. 2, na wypisywanie refundowanych recept ubezpieczonym członkom rodziny oraz innym ubezpieczonym korzystającym ze świadczeń zdrowotnych w prowadzonym przez lekarza prywatnym gabinecie, co istotnie obniża ponoszone przez nich koszty leczenia.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Franciszka Cegielska

   Warszawa, dnia 5 kwietnia 2000 r.