Odpowiedź sekretarza stanu

w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji

na interpelację nr 3542

w sprawie rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 6 maja 1999 r. dotyczącego szczegółowych zasad i trybu mianowania policjantów na stopnie policyjne

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji nr 3542 z dnia 13 marca 2000 r. posłów na Sejm RP pani Teresy Jasztal i pana Jana Szymańskiego, dotyczącej rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 6 maja 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu mianowania policjantów na stopnie policyjne, z upoważnienia ministra spraw wewnętrznych i administracji uprzejmie przedkładam następujące wyjaśnienia.

   Analiza problematyki dopuszczalności i zasad mianowania na stopnie oficerskie wykazuje, iż przesłanki prawne mianowania na stopnie oficerskie wymienione zostały w przepisach ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (DzU nr 30, poz. 179 z późn. zm.) oraz rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 6 maja 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu mianowania policjantów na stopnie policyjne (DzU nr 47, poz. 471).

   W świetle § 1 przywołanego powyżej rozporządzenia na pierwszy stopień w korpusach podoficerskim, aspiranckim i oficerskim mianuje się osoby, które spełniają wymagania określone w art. 49 i 50 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Stosownie do przepisu art. 50 ustawy o Policji na pierwszy stopień oficerski może być mianowana osoba, która spełnia warunki określone w art. 25, a nadto posiada wykształcenie wyższe i odbyła przeszkolenie zawodowe. Wymogi natury ogólnej - wymienione w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, to: obywatelstwo polskie, nieposzlakowana opinia, niekaralność, korzystanie z pełni praw publicznych, co najmniej średnie wykształcenie, zdolność fizyczna i psychiczna do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej.

   Odnosząc się do zagadnienia mianowania absolwentów szkół wyższych na stopień oficerski należy zaznaczyć, iż zgodnie z § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji absolwentów Wyższej Szkoły Policji mianuje się na pierwszy stopień oficerski po zakończeniu przeszkolenia zawodowego lub po złożeniu egzaminu oficerskiego. A zatem wymogi stawiane absolwentom Wyższej Szkoły Policji - celem mianowania na odpowiedni stopień oficerski - zostały określone w sposób alternatywny. Tym samym absolwent tej szkoły nabywa uprawnienie do mianowania z chwilą ukończenia przeszkolenia zawodowego bądź złożenia egzaminu oficerskiego.

   Dokonując wykładni werbalnej przepisów rozporządzenia z dnia 6 maja 1999 r., należy stwierdzić, iż brak jest szczególnych uregulowań zagadnienia mianowania na stopnie oficerskie absolwentów innych niż Wyższa Szkoła Policji szkół wyższych. W tym miejscu rodzi się konkluzja, iż w odniesieniu do tych osób zastosowanie znajdują zasady ogólne wynikające z art. 50 ustawy o Policji w związku z § 1 rozporządzenia z dnia 6 maja 1999 r. Tym samym, z uwagi na fakt, iż przesłanka wykształcenia wyższego jest w tym przypadku spełniona, zrealizowania wymaga druga przesłanka, tj. odbycie przeszkolenia zawodowego. Zarówno w przypadku absolwentów Wyższej Szkoły Policji, jak i absolwentów innych szkół wyższych (w tym również Wojskowej Akademii Technicznej) wymogiem mianowania na stopień oficerski jest odbycie przeszkolenia zawodowego.

   Mając powyższe na uwadze, należy wyrazić pogląd, iż brak jest uzasadnienia dla stwierdzenia mówiącego o nierównym statusie prawnym absolwentów Wyższej Szkoły Policji i innych szkół wyższych w tym zakresie.

   Ustosunkowując się do problematyki mianowania na odpowiedni stopień policyjny osób posiadających stopnie wojskowe, należy zauważyć, iż problematykę te reguluje art. 56 ust. 1 ustawy o Policji, który określa, iż osobę przyjmowaną do służby i posiadającą stopień wojskowy mianuje się na odpowiedni stopień policyjny. Nadto stosownie do § 7 rozporządzenia z dnia 6 maja 1999 r. należy stwierdzić, iż mianowania osób posiadających stopnie wojskowe na odpowiednie stopnie policyjne dokonują w trybie określonym w § 4-6 ww. rozporządzenia przełożeni właściwi do mianowania na te stopnie.

   Nadmienić należy, iż w tej kwestii zastosowanie znajdują postanowienia rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych z dnia 5 grudnia 1995 r. w sprawie określenia stopni policyjnych odpowiadających stopniom wojskowym (DzU nr 147, poz. 718), precyzujące zasady ustalania stopni policyjnych w odniesieniu do osób posiadających ustalone stopnie wojskowe.

   W związku z powyższym należy stwierdzić, iż ratio legis zmian postanowień rozporządzenia z dnia 6 maja 1999 r. w stosunku do postanowień uchylonego zarządzenia ministra spraw wewnętrznych nr 73 z dnia 20 grudnia 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu mianowania na stopnie policyjne (Dz. Urz. nr 4, poz. 66) było uwzględnienie specyfiki służby policyjnej oraz wprowadzenie zasady ekwiwalentności poprzez zrównoważenie zadań policjantów w stosunku do zakresu i trybu przeszkolenia zawodowego do wykonywania zadań służbowych przez policjantów.

   Nadto zasadniczą przesłanką uzasadniającą stosowne zmiany było dostosowanie przygotowania zawodowego policjantów (i absolwentów szkół wyższych) do zmieniających się i zaostrzających wymogów związanych z pełnieniem stosunku służbowego przez funkcjonariuszy Policji. Należy nadmienić, iż realia wykonywania tego zawodu, a w szczególności wzrost istniejących zagrożeń uzasadniają szczególny nacisk pracodawcy na celowość odbycia przeszkolenia zawodowego przez kandydatów na oficerów będących jednocześnie absolwentami szkół wyższych.

   Wskazane powyżej motywy uzasadniają zmiany w zakresie warunków mianowania absolwentów na stopnie oficerskie oraz braku okresu przejściowego w zakresie obowiązywania przepisów zarządzenia nr 73.

   Równocześnie stwierdzić należy, iż wprowadzone zmiany mają na celu realizację zasady należytego zabezpieczenia i ochrony życia i zdrowia obywateli.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Bogdan Borusewicz

   Warszawa, dnia 11 kwietnia 2000 r.