Odpowiedź ministra zdrowia

na interpelację nr 3644

w sprawie uregulowania zobowiązań skarbu państwa wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które stały się zakładami samodzielnymi przed 1999 r.

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Romana Rutkowskiego w sprawie uregulowania zobowiązań skarbu państwa wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które stały się zakładami samodzielnymi przed 1999 r., przesłaną przy piśmie SPS-0202-3644/00, informuję, co następuje.

   Problem zobowiązań zakładów opieki zdrowotnej usamodzielnionych w latach 1996-1998 był wielokrotnie poruszany w trakcie posiedzeń senackich i sejmowych komisji, jak i podczas wielu spotkań przedstawicieli samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

   W wyniku poszczególnych spotkań podjęto działania zmierzające do uregulowania zobowiązań skarbu państwa. Dnia 4 kwietnia 2000 r. ministrowie finansów oraz spraw wewnętrznych i administracji wystąpili do wojewodów z informacją, że został podpisany z Bankiem Handlowym w Warszawie SA aneks do umowy w sprawie powierzenia bankowi obsługi niżej wymienionych wierzytelności, wynikających z nieuregulowanych zobowiązań. W związku z powyższym zobowiązali oni urzędy wojewódzkie do weryfikacji każdego zobowiązania samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej usamodzielnionych w latach 1996-1998. Bankowi powierzono obsługę następujących nieuregulowanych zobowiązań ochrony zdrowia:

   - wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, z tytułu uregulowanych przez te zakłady, po ich przekształceniu w samodzielne publiczne zakłady, zobowiązań skarbu państwa; za uzasadnione uznane mogą być wyłącznie roszczenia wynikające z zobowiązań powstałych przed datą rejestracji sądowej zakładu i uregulowanych przez zakład po tej dacie wraz z rzeczywiście zapłaconymi odsetkami, natomiast bez zwrotu innych kosztów obsługi zobowiązań, w tym jakichkolwiek innych odsetek; Przez zobowiązania powstałe przed datą rejestracji rozumieć należy zobowiązania wynikające wyłącznie z wykonania przed ww. datą całości lub części umowy dotyczącej towarów i usług;

   - wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej zaciągniętych przez wojewodów na podstawie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, które były zrealizowane do dnia 31 grudnia 1998 r.

   Obsługą przez Bank Handlowy będą objęte tylko te zobowiązania, które uznane zostaną za bezsporne. Ocena, czy zobowiązanie jest bezsporne, należy wyłącznie do wojewody. Ocena ta powinna być dokonana po wnikliwym przeanalizowaniu treści zawartej umowy i jej wykonania przez obie strony. Ze względu na znaczne zróżnicowanie stanów faktycznych oraz brak ujednoliconych wzorów umów nie jest możliwe sformułowanie wyczerpujących wytycznych odnoszących się do wszystkich sytuacji.

   Za bezsporne mają być uznane przede wszystkim zobowiązania, które powstały w związku z niewywiązaniem się wojewody z realizacji postanowień umowy w następujących przypadkach:

   - ustalona została kwota świadczenia pieniężnego, która była niezależna od liczby wykonanych świadczeń (a wojewoda nie wypłacił jej w całości),

   - ustalony został jednoznacznie sposób obliczenia należności i nie określono limitów na poszczególne składniki określające wysokość należności, podczas gdy kwota zapłacona nie pokrywała w całości ustalonego w ten sposób zobowiązania,

   - ustalona została cena jednostkowa świadczenia lub ogólna kwota zapłaty oraz limit zakupionych świadczeń, który miał podlegać renegocjacjom w razie wcześniejszego wykonania. W tych sytuacjach powinna zostać poddana ocenie ta część umowy, która zobowiązywała do dokonania zmian w razie zaistnienia określonych warunków (na ile precyzyjnie wyrażono intencje stron) oraz powinno nawiązać się pomocniczo do sytuacji historycznej (liczby świadczeń udzielanych w takim samym okresie w latach ubiegłych). Odpowiedzialność skarbu państwa powinna być uznana również w sytuacjach, w których umowa została zawarta niekorzystnie dla skarbu państwa, lecz precyzyjnie określa wzajemne obowiązki, a z całokształtu okoliczności wynika, że wojewoda nie wywiązał się z przyjętych zobowiązań.

   Bankowi Handlowemu w Warszawie SA powierzono także dokonywanie spłat zobowiązań skarbu państwa wynikających z zawieranych przez wojewodów umów/ugód z samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej.

   Zdarzały się sytuacje, w których mimo usamodzielnienia zakładu opieki zdrowotnej wojewoda kontynuował dotychczasowe zasady jego finansowania. Niepodpisanie umowy nie oznacza, że umowa nie została zawarta. Strony potwierdziły istnienie wzajemnych zobowiązań, realizując swoje świadczenia - z jednej strony wykonując usługi zdrowotne, z drugiej strony przekazując środki na utrzymanie zakładu. W takich sytuacjach wojewodowie muszą stwierdzić, czy i które należności stanowią ewentualne zobowiązanie skarbu państwa. W przypadku gdy zobowiązanie nie wynika z niewywiązania się wojewody z jednoznacznie określonych w umowie obowiązków, ale w wyniku analizy danych historycznych, wojewoda stwierdza bezsporność zobowiązania, konieczne jest sporządzenie umowy/ugody, w której samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej potwierdzi, że określona przez wojewodę kwota zobowiązania stanowi zaspokojenie wszelkich roszczeń finansowanych z tytułu, którego dotyczy. W przypadku gdy strony nie dojdą do porozumienia w zakresie całego roszczenia, a wojewoda uzna część roszczeń jako bezsporne, powinien sporządzić oświadczenie o uznaniu tej części rozliczenia jako zobowiązanie skarbu państwa.

   Bankowi zostało powierzone również dokonywanie spłat zobowiązań skarbu państwa objętych wyrokami i ugodami sądowymi, łącznie z kosztami sądowymi, o ile wynikają one z tytułów objętych przedmiotem umowy. Niektóre sprawy zostały skierowane przez SPZOZ lub innych wierzycieli do sądów. W tych sprawach wojewodowie również powinni dokonać samodzielnej analizy stanu zobowiązań i w zależności od jej wyniku albo dążyć do zawarcia przed sądem ugody, albo kontynuować spór sądowy. Odpowiednio do podjętych działań bank dokona spłaty zobowiązań skarbu państwa wynikających z zawartych przez wojewodów przed sądem ugód z wierzycielami lub objętych wyrokami sądowymi, łącznie z kosztami sądowymi.

   W uzupełnieniu informuję, że Bank Handlowy w Warszawie SA dokonuje spłat zobowiązań skarbu państwa raz w miesiącu - bank został zobowiązany do informowania urzędów wojewódzkich o ustalonej w porozumieniu z ministrem finansów dacie płatności w danym miesiącu i terminie, do kiedy muszą spłynąć do banku polecenia zapłaty.

   Mam nadzieję, że takie rozwiązanie poprawi ciężką sytuację wszystkich samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej usamodzielnionych w latach 1996-1998, borykających się z tym problemem.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Franciszka Cegielska

   Warszawa, dnia 14 kwietnia 2000 r.