Odpowiedź sekretarza stanu

w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 3733

w sprawie walki z narkomanią

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji nr 3733 posła na Sejm RP pana Bogdana Lewandowskiego w sprawie walki z narkomanią, z upoważnienia ministra spraw wewnętrznych i administracji, przedkładam poniższe wyjaśnienia.

   Rzeczpospolita Polska, dokonując ratyfikacji Konwencji Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi z dnia 20 grudnia 1988 r. uznała, że nielegalny obrót tymi środkami stanowi działalność przestępczą o charakterze ponadnarodowym, której zwalczanie wymaga działań o najwyższym priorytecie i jest wspólną powinnością wszystkich państw, a dla osiągnięcia tego celu niezbędne są skoordynowane działania w ramach współpracy międzynarodowej.

   Według ocen międzynarodowych instytucji zajmujących się kontrolą środków odurzających oraz analizy prowadzonych przez organy ścigania postępowań karnych, Polska jest jednym ze szlaków przemytu narkotyków, a także poważnym środkiem nielegalnej produkcji amfetaminy.

   Zorganizowany przemyt narkotyków na wielką skalę to zjawisko, którego dynamiczny rozwój w Polsce obserwuje się już od początku lat 90. Polska stała się atrakcyjnym krajem dla międzynarodowych grup przestępczych, wykorzystujących nasze terytorium do przemytu i tranzytu narkotyków.

   Sytuacja ta powoduje znaczny wzrost zagrożenia zarówno przemytem (ponad 50-krotny wzrost przypadków przemytu w okresie ostatniego 10-lecia), jak i tranzytem narkotyków przez Polskę. Narkotyki przechodzące przez nasze terytorium w tranzycie albo bezpośrednio docierają na rynki zachodnioeuropejskie, albo są w Polsce magazynowane, przepakowywane i w mniejszych ilościach przesyłane do innych krajów. Spowodowało to konieczność przeciwstawienia się tym niekorzystnym zjawiskom.

   Policja dysponuje planem kompleksowych działań związanych z walką z zagrożeniem narkomanią. Jednak szczegóły działań i planów w zakresie zwalczania produkcji, przemytu i handlu substancjami odurzającymi ze zrozumiałych względów chronione są tajemnicą służbową.

   Realizowane są również zadania profilaktyczne związane ze zjawiskiem narkomanii. Stanowią one jeden z istotniejszych elementów działania służb prewencyjnych, jednak doświadczenia światowe wyraźnie wskazują, że znacznie skuteczniejsze w sferze profilaktyki są działania podmiotów pozapolicyjnych, zwłaszcza różnego rodzaju wolontariatów wspomaganych przez instytucje państwowe i samorządowe. Dlatego też podstawowym celem aktywności policyjnej pozostaje zwalczanie produkcji, przemytu i handlu substancjami odurzającymi. Ograniczając podaż, osiągnąć można ograniczenie zjawiska. Drogą do osiągnięcia tego celu będzie kontynuacja procesu centralizacji części służby kryminalnej w Policji, poprzez utworzenie w trybie art. 4 ust. 4 ustawy o Policji, scentralizowanej służby do walki z przestępczością zorganizowaną i narkotykową (formalnie funkcjonuje od 15 kwietnia br. jako część Centralnego Biura Śledczego KGP). Zajmować się będzie również najpoważniejszą przestępczością ekonomiczną (finansową) - z reguły ściśle powiązaną ze zjawiskiem handlu narkotykami. Jej tworzenie odbywa się na bazie obecnych biur KGP do walki z przestępczością zorganizowaną oraz narkotykową i ich wydziałów terenowych oraz przez rozbudowanie etatowe sekcji zwalczających przestępczość ekonomiczną w obecnym Biurze do Walki z Przestępczością Zorganizowaną. Nowa służba będzie jednolita i scentralizowana, podlega bezpośrednio komendantowi głównemu Policji (przy zachowaniu nadzoru ministra spraw wewnętrznych i administracji) i skoncentrowana wyłącznie na wskazanych obszarach przestępczości.

   Docelowo winna ona dysponować co najmniej 2000 etatów policyjnych i mieć odpowiednie zabezpieczenie techniczne. Zależy to jednak od woli parlamentu, wyrażonej w ustawie budżetowej na 2001 r.

   Za pośrednictwem Interpolu Policja polska kontaktuje się w sprawach operacyjnych i procesowych ze wszystkimi policjami w Europie, Azji i Ameryce. Na przełomie maja i czerwca 2000 r. odbędzie się w Warszawie 26 Europejskie Spotkanie Szefów Służb Narkotykowych Interpolu, gdzie omawiana będzie dalsza współpraca. Polska aktywnie uczestniczy w międzynarodowych przedsięwzięciach antynarkotykowych prowadzonych m.in. pod auspicjami ONZ oraz w programach i grupach zadaniowych Unii Europejskiej (w tym także Europolu).

   W dziedzinie legislacji w resorcie rozważana jest możliwość zaostrzenia kar za najgroźniejsze przestępstwa narkotykowe, przede wszystkim za czerpanie zysków z obrotu narkotykami.

   Wszystkie organy państwowe, realizujące zadania w zakresie zwalczania przestępczości związane z produkcją i obrotem narkotykami, mają pełną świadomość, że uzyskane efekty, w postaci wykrytych przypadków tego typu przestępstw, odebranych ich sprawcom narkotyków, a więc znacznych korzyści majątkowych, postawionych w stan oskarżenia i skazanych przestępców - nie są adekwatne do wielkości problemu.

   Poza tym generalnym problemem organów ścigania w uczynieniu skuteczną walki z tą najgroźniejszą formą przestępczości zorganizowanej jest brak odpowiedniego zaplecza finansowego i technicznego. We wszystkich państwach, które podjęły walkę z jednym z najniebezpieczniejszych i najgroźniejszych społecznie zjawisk współczesnej cywilizacji przeznacza się na ten cel olbrzymie środki finansowe. Trzeba bowiem pamiętać, że zajmujące się nielegalną produkcją i obrotem środkami odurzającymi i psychotropowymi grupy przestępcze są znakomicie zorganizowane, a dysponując olbrzymimi środkami finansowymi, uzyskiwanymi z tej działalności, posiadają możliwości wyposażenia w wysoce specjalistyczny sprzęt do produkcji i dystrybucji narkotyków, rozbudowy siatek dealerów, ale też i korumpowania służb wykrywczych.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Bogdan Borusewicz

   Warszawa, dnia 16 maja 2000 r.