Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 3803

w sprawie uregulowania problemu dopłat do rolniczego paliwa

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem znak: SPS-0202-3803/00 z dnia 25 kwietnia 2000 r., przy którym nadesłano interpelację pana posła Ryszarda Brejzy w sprawie dopłat do paliwa rolniczego, uprzejmie informuję.

   Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt f Dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 19 października 1992 r. w sprawie ujednolicenia struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych (92/81/EEC) państwa członkowskie mogą stosować całkowite lub częściowe zwolnienia z podatku lub obniżenie stawki podatku akcyzowego od olejów mineralnych lub innych wyrobów o tym samym przeznaczeniu, używanych pod kontrolą skarbową wyłącznie w ramach prac rolnych i ogrodniczych, a także w leśnictwie i rybołówstwie słodkowodnym. Kraje członkowskie stosują ulgi dla paliwa rolniczego, wykorzystując różne metody obniżania podatku akcyzowego.

   W Ministerstwie Finansów dokonano analizy kilku systemów dopłat do paliwa rolniczego stosowanych w krajach Unii Europejskiej, m.in. systemu czeków paliwowych stosowanych w Hiszpanii, jak również systemu kontyngentów przyznawanych w Belgii.

   W Belgii stosowane jest rozwiązanie polegające na sprzedaży rolnikom oleju napędowego po niższej cenie, uwzględniającej częściowe zwolnienie z akcyzy. Olej ten jest barwiony na czerwono i znakowany nieusuwalnym znacznikiem (markerem). Znakowany olej nie występuje w powszechnej sieci sprzedaży, ale jest dostarczany bezpośrednio do rolników, którzy obowiązani są do zainstalowania specjalnych zbiorników na to paliwo. Dostarczanie i zużywanie tego oleju przez rolników jest objęte specjalną kontrolą podatkową. Olej może być wykorzystywany wyłącznie do napędu ciągników rolniczych i maszyn rolniczych stosowanych w rolnictwie z włączeniem ogrodnictwa, hodowli bydła i leśnictwa. Ilość oleju z obniżoną akcyzą, który może nabyć rolnik, jest corocznie określana przez administrację podatkową lub samorządową.

   W Hiszpanii natomiast, oprócz dowożenia oleju napędowego do zbiorników posiadanych przez rolników, stosowana jest również możliwość zakupu oleju napędowego w wyznaczonych stacjach benzynowych za pośrednictwem specjalnych czeków paliwowych. W celu otrzymania czeków paliwowych rolnik składa podanie do właściwego organu administracyjnego, który wydaje zaświadczenie uprawniające do odbioru czeków z banku. Czeki są drukowane przez wytwórnię państwową, drukującą m.in. banknoty i banderole podatkowe. Dystrybucja czeków do banków odbywa się w sposób przewidziany dla banknotów. Koszty druku czeków paliwowych finansuje budżet państwa. W Hiszpanii olej napędowy sprzedawany rolnikom również jest barwiony i znakowany markerem, tak jak w innych krajach Unii Europejskiej. Rozwiązanie to nie jest stosowane, aby zapobiec odsprzedaży lub zużywaniu przez rolników oleju napędowego w innych celach niż rolnicze. Rolnicy muszą uzasadniać prawdziwe przeznaczenie i zużycie oleju napędowego nabytego po niższych stawkach, jeżeli wymaga tego kontrola podatkowa.

   Czeki, którymi rolnik płaci na stacji benzynowej, są drukami jednorazowego użytku i są ˝kasowane˝ po jednorazowym użyciu. Wykorzystane czeki po skasowaniu są przesyłane do banku, który je wydał. Bank przekazuje sprzedawcy (stacji benzynowej) należność za sprzedany olej. Banki otrzymują zwrot wypłaconych należności z budżetu państwa.

   Należy zaznaczyć, iż rozwiązania te są kosztowne z punktu widzenia budżetu państwa. Stwarzają konieczność prowadzenia ścisłej kontroli związanej z obsługą administracyjną tych systemów. Dodatkowo należy podkreślić, iż ceny paliw w Polsce, jak i wysokość opodatkowania podatkiem akcyzowym, są niższe niż w krajach Unii Europejskiej. Podatek akcyzowy, który będzie obowiązywał w Polsce od dnia 1 września 2000 r. na olej napędowy, jest niższy od minimalnej stawki podatku akcyzowego obowiązującej w krajach unijnych o 34 euro na 1000 l tego paliwa, tzn. o 15 gr/l.

   Jednocześnie uważam, że rozwiązanie polegające na zwrocie podatku akcyzowego od oleju napędowego stosowanego w produkcji rolnej będzie mogło być wprowadzone łącznie z innymi rozwiązaniami finansowymi wobec rolnictwa. W najbliższych latach musi być bowiem wprowadzona kompleksowa reforma systemu rozliczeń finansowych w rolnictwie, zgodna z rozwiązaniami stosowanymi w krajach Unii Europejskiej. Oznacza to m.in.:

   1) podwyżki stawki podatku akcyzowego dla oleju napędowego do poziomu minimalnej stawki obowiązującej w krajach UE, tzn. 245 euro,

   2) pełne wprowadzenie podatku od towarów i usług w rolnictwie, co oznacza konieczność opodatkowania nieprzetworzonych produktów rolnych w wysokości 7% (obecnie obowiązuje zwolnienie), wprowadzenia podatku VAT na środki produkcji dla rolnictwa w wysokości 22% lub 7% (obecnie obowiązuje stawka 0%) oraz wprowadzenia zryczałtowanego zwrotu podatku VAT dla rolników w wysokości 7%,

   3) wprowadzenia jednakowego dla wszystkich grup podatkowych systemu opodatkowania dochodów.

   Istotnym problemem jest również wprowadzenie w Polsce subwencji do produkcji rolnej według zasad stosowanych w krajach Unii Europejskiej.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jan Rudowski

   Warszawa, dnia 24 maja 2000 r.