Odpowiedź wiceprezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 3823

w sprawie dodatków mieszkaniowych

   Przedstawiając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów stanowisko wobec interpelacji posła Sergiusza Plewy w sprawie dotacji celowej dla gmin woj. podlaskiego na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w 1999 r., uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (DzU z 1998 r. nr 120, poz. 787, nr 162, poz. 1119 oraz z 1999 r. nr 111, poz. 1281) wprowadziła w życie m.in. system dodatków mieszkaniowych kierowanych z mocy ustawy do tych gospodarstw domowych, które z racji niskich dochodów rzeczywiście potrzebują pomocy. Obowiązek wypłaty dodatków mieszkaniowych spoczywa na gminach i stanowi, zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy, zadanie własne gminy. Budżet państwa zaś, stosownie do art. 45 ust. 2 tej ustawy, corocznie dofinansowuje gminom realizację wypłaty dodatków mieszkaniowych dotacją celową ˝w granicach kwot określonych na ten cel w ustawie budżetowej˝.

   Od 1994 r., tj. od wdrożenia systemu dodatków mieszkaniowych, budżet państwa poprzez dotacje celowe partycypuje w wypłacie przez gminy tych dodatków. Wskaźnik udziału budżetu państwa w finansowaniu wypłat dodatków mieszkaniowych w dotychczasowym okresie funkcjonowania systemu, tj. w latach 1994-1998, kształtował się na poziomie około 50%, zaś faktyczne zapotrzebowanie gmin na te dotacje było zdecydowanie niższe od kwot planowanych na te cele w ustawach budżetowych w tych latach. Gminy otrzymywały więc dotację na poziomie zgłoszonego zapotrzebowania obliczonego zgodnie z przepisami ww. ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.

   Zestawienie danych liczbowych dotyczących wykorzystania kwot dotacji planowanych w ustawach budżetowych w latach 1994-1999 zawiera tabela nr 1.

Rok

Plan dotacjicelowej wg ustawybudżetowej(mln zł)

Faktycznezapotrzebowanie gminna dotację celową(mln zł)

% wskaźnikwykorzystaniadotacji celowej(3/2)

1

2

3

4

1994

125,0

38,9

31%

1995

480,0

229,7

48%

1996

460,0

265,3

58%

1997

429,0

324,3

76%

1998

497,3

457,4

92%

1998

416,9

500,5

100%

   Zestawienie danych liczbowych dotyczących dofinansowania dotacją z budżetu państwa realizowanej przez gminy w latach 1994-1999 wypłaty dodatków mieszkaniowych zawiera tabela nr 2.

Rok

Plan dotacjicelowej wg ustawybudżetowej(mln zł)

Kwota wypłaconychdodatkówmieszkaniowych(mln zł)

Udziałbudżetupaństwa(mln zł)

Udziałgmin(mln zł)

Wskaźnikdofinansowania(5/4)

1

2

3

4

5

6

1994

125,0

1995

480,0

411,0

228,3

182,7

55,5%

1996

460,0

512,6

265,3

247,3

51,8%

1997

429,0

646,6

324,3

322,3

50,2%

1998

497,3

916,7

456,3

460,4

49,8%

1998

416,9

1045,4

416,9

628,5

39,9%

   Odnośnie do wysokości kwoty dotacji celowej dla gmin na omawiany cel na rok 1999 uprzejmie wyjaśniam, że Sejm RP uchwalił ustawę budżetową na 1999 r., w tym kwotę dotacji dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w wysokości proponowanej przez rząd, tj. 416,9 mln zł. Kwota ta stanowi 84% kwoty planowanej na ten cel w ustawie budżetowej na 1998 r. (497,3 mln zł) oraz 91,4% kwoty faktycznie wykorzystanej przez gminy na te dotacje 1998 r. (457,4 mln zł).

   Zestawienie danych liczbowych dotyczących wykorzystania dotacji w 1999 r. zawiera tabela nr 3.

Okres 1999 r.

Kwota wypłaconychdodatkówmieszkaniowych(mln zł)

Dotacja celowaprzekazanado gmin(mln zł)

Wskaźnikdofinansowania(3/2)

Wskaźnikwykorzystaniadotacji celowej(3/416,9)

1

2

3

4

5

1 stycznia - 31 marca

248,2

120,6

48,6%

29%

1 stycznia - 30 czerwca

518,0

250,9

48,4%

60%

1 stycznia - 30 września

788,2

416,9

47,6%

90%

1 stycznia - 31 grudnia

1045,4

416,9

39,9%

100%

   W 1999 r. na dotacje celowe dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w okresie trzech kwartałów, tj. od 1 stycznia do 30 września 1999 r., przekazana została kwota 375 425 tys. zł, tj. 90% planu rocznego (416,9 mln zł).

   Ostatnia transza środków ww. dotacji w kwocie 41 526 879 zł (10% planu rocznego) - przeznaczona na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w IV kwartale 1999 r., uruchomiona na podstawie decyzji ministra finansów z dnia 8 października ub.r., znak: GN 7/8-51/99GK - pokryła zapotrzebowania gmin na dotację na IV kwartał 1999 r. na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych zaledwie w 32%. O wyczerpaniu limitu wydatków na 1999 r. na dotacje celowe dla gmin na omawiany cel informowałem wojewodów pismem z dnia 8 października ub.r., znak: BU-3/34/99.

   Łącznie w 1999 r. środki zaplanowane w ustawie budżetowej na dotacje celowe dla gmin na ww. cel pokryły faktycznie zapotrzebowanie gmin na tę dotację tylko w 83,3%.

   Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że ww. ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych w art. 45a i 45b określa co prawda dwa warianty obliczania przez gminy wysokości zapotrzebowania na dotację na dany okres, dając jednocześnie gminie możliwość wyboru wariantu zapewniającego wyższą wysokość dotacji, to jednak przepisów tych nie można czytać w oderwaniu od pozostałych uregulowań zawartych w rozdziałe 6 tej ustawy, w tym w szczególności od omówionego wyżej przepisu art. 45 ust. 2 stanowiącego, że kwota dotacji celowej dla gmin określona jest w ustawie budżetowej. Oznacza to, że w sytuacji wyczerpania limitu wydatków zaplanowanych na ten cel w ustawie budżetowej, co miało miejsce w roku 1999, na koniec roku nie powstają zobowiązania budżetu państwa wobec gmin z tytułu omawianej dotacji.

   Reasumując pragnę podkreślić, iż zgodnie z przepisami obowiązującej ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych wysokość dotacji celowej dla gmin na omawiany cel określana jest w ustawie budżetowej, to zaś oznacza, że o wysokości kwoty dotacji decyduje corocznie parlament. Rzeczywistość roku 1999 pokazała, że środki zaplanowane w ustawie budżetowej na ww. cel pokryły faktyczne zapotrzebowanie gmin na tę dotację celową tylko w 83,3%.

   Z uwagi na powyższe z przykrością ponownie wyjaśniam, że w świetle obowiązujących przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy budżetowej na 1999 r., mimo pełnego zrozumienia dla trudnej sytuacji gmin woj. podlaskiego, nie mam żadnych możliwości przekazania do budżetu wojewody podlaskiego dodatkowych środków finansowych na refinansowanie wypłaconych w 1999 r. dodatków mieszkaniowych.

   Jednocześnie uprzejmie informuję, że w ustawie budżetowej na rok 2000 z dnia 21 stycznia 2000 r. (DzU nr 7, poz. 85) na dotacje celowe dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych planowana jest kwota w wysokości 550 mln zł, tj. o ok. 32% wyższa od zaplanowanej na ten cel w ustawie budżetowej na rok 1999.

   Ponadto uprzejmie informuję, że zapotrzebowanie gmin na dotację celową na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych na I półrocze br., wynikające ze zbiorczych wniosków wojewodów o przyznanie dotacji, wyniosło 284 946 tys. zł. Kwota ta stanowi 51,8% kwoty zaplanowanej w ustawie budżetowej na bieżący rok na ww. cel.

   Wiceprezes

   Urzędu Mieszkalnictwa

   Dionizy Antoni Beda

   Warszawa, dnia 9 maja 2000 r.