Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej

na interpelację nr 4013

w sprawie zawieszenia w 2000 r. przewozów pasażerskich na wielu liniach kolejowych na przykładzie woj. kujawsko-pomorskiego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posłów Elżbiety Szparagi i Stanisława Pawlaka w sprawie zawieszenia w 2000 r. przewozów pasażerskich na wielu liniach kolejowych na przykładzie woj. kujawsko-pomorskiego, w oparciu o wyjaśnienia przedsiębiorstwa PKP - Dyrekcji Przewozów Pasażerskich, uprzejmie informuję:

   Na obszarze woj. kujawsko-pomorskiego w 2000 r. od 3 kwietnia zawieszono przewozy pasażerskie na następujących liniach kolejowych:

   - nr 201 - odcinek Nowa Wieś Wlkp.-Bydgoszcz Wsch. Towarowa

   - średni potok w dobie - 132 osoby,

   - stopień pokrycia kosztów przychodami - 4,7%,

   - nr 209 - odcinek Chełmża-Bydgoszcz Fordon

   - średni potok w dobie - 645 osób,

   - stopień pokrycia kosztów przychodami - 7,5%,

   - nr 251 - Tama Brodzka-Iława

   - średni potok w dobie - 72 osoby,

   - stopień pokrycia kosztów przychodami - 18,0%.

   Od dnia 24 czerwca br. planowane jest zawieszenie przewozów na linii nr 281 Gniezno-Chojnice.

   Ponadto na następujących liniach województwa w nowym rozkładzie jazdy założono kursowanie pociągów oznaczonych literą ˝G˝, co oznacza, że mogą być odwołane w sytuacji pogorszenia wyników ekonomicznych:

   - nr 27 - Toruń Wsch.-Sierpc,

   - nr 201 - odcinek Wierzchucin-Kościerzyna,

   - nr 215 - Laskowice Pomorskie-Bąk.

   Na liniach tych ograniczono liczbę pociągów ze względu na konieczność obniżenia kosztów i poprawy wyników ekonomicznych. Realizowane przewozy będą poddawane stałej analizie ekonomicznej.

   Trudna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa PKP powoduje, że zachodzi potrzeba pilnego eliminowania najbardziej nieefektywnych obszarów działalności. Rozważając ograniczenie przewozów pasażerskich lub ich całkowite zawieszenie, przedsiębiorstwo PKP kieruje się w szczególności poniższymi kryteriami:

   - stopień pokrycia przychodami - poniżej 20%,

   - dobowy potok pasażerów na linii lub odcinku - średnio poniżej 25% w stosunku do 100% miejsc inwentarzowych eksploatowanego taboru przy kursowaniu minimum 4 pociągów.

   W roku 1999, uruchamiając średnio w ciągu doby 3644 pociągi regionalne, w których przewożono średnio 613 tys. pasażerów w ciągu doby, przedsiębiorstwo PKP poniosło z tego tytułu ponad 1,5 mld zł straty. Średnie pokrycie kosztów przychodami w tej grupie pociągów nie przekraczało 32%. Jedyną dotację do przewozów, jaką PKP otrzymało i otrzymuje nadal w bieżącym roku, jest dotacja na wyrównanie przychodów utraconych z tytułu stosowania ulg ustawowych.

   Sytuacja finansowa przedsiębiorstwa PKP, której skutkiem są m.in. działania wierzycieli PKP grożące utratą płynności przewozów, wymusza podejmowanie pilnych przedsięwzięć eliminujących najbardziej nieefektywne zakresy usług. Dotyczy to m.in. przewozów regionalnych, gdzie jest bardzo niskie pokrycie kosztów przychodami. Przewozy te stanowią 80% wszystkich przewozów pasażerskich realizowanych przez PKP. Przedstawiciele władz lokalnych, nieuczestniczący wciąż jeszcze w organizowaniu i finansowaniu tych przewozów, często oczekują od PKP utrzymania wszystkich realizowanych uprzednio na ich terenie przewozów kolejowych, nawet w przypadku małej liczby pasażerów kolei i bardzo wysokich strat PKP.

   Pragnę zapewnić, że na bieżąco analizowane były wyniki ekonomiczne wszystkich przewozów pasażerskich. W przypadku przewozów zawieszonych w woj. kujawsko-pomorskim dokonane analizy wykazały istnienie dobrej sieci drogowej oraz komunikacji autobusowej, pozwalających na zaspokojenie występujących potrzeb przewozowych w inny sposób niż dotychczas stosowany, przy czym nie jest obowiązkiem PKP organizowanie transportu zastępczego. Pragnę podkreślić, że zgodnie z ustawą o przedsiębiorstwie państwowym PKP z dnia 6 lipca 1995 r. (DzU nr 95/1995) Polskie Koleje Państwowe są przedsiębiorstwem transportu publicznego prowadzącym działalność na zasadach rynkowych, z zastrzeżeniem, że otrzymują z budżetu państwa dotacje na zasadach określonych w przepisach prawa budżetowego oraz w ustawie. Obecnie PKP otrzymują jako jedyną formę dofinansowania przewozów pasażerskich, jak wspomniałem wyżej, dotacje z budżetu państwa wyłącznie na wyrównanie utraconych przychodów z tytułu obowiązujących ulg ustawowych (zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym).

   Przedstawiając powyższe, wyrażam nadzieję, że warunki do rozwiązywania problemów regionalnych przewozów pasażerskich stworzy ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa PKP. Przewiduje ona, iż organizowanie i finansowanie kolejowych przewozów pasażerskich o zasięgu wojewódzkim należeć będzie do zadań województwa, a środki finansowe na te cele określać będzie corocznie ustawa budżetowa.

   Wymieniona ustawa, nad którą trwają prace legislacyjne, da władzom regionalnym swobodę wyboru zakresu i standardu usług. Samorząd w ramach kontraktu handlowego z przewoźnikami będzie zamawiał usługę przewozową, mając na uwadze potrzeby i oczekiwania społeczności lokalnej oraz możliwości finansowe. Nie jest jednak możliwe dalsze odkładanie decyzji o ograniczaniu najbardziej nierentownych przewozów.

   Ponadto informuję, że w trybie pilnym opracowywane jest w MTiGM rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad ustalania, trybu i organów dokonujących przekazywania dotacji budżetowej dla samorządów wojewódzkich oraz terminu, od którego samorządy województwa rozpoczną organizowanie i dotowanie przewozów pasażerskich o zasięgu wojewódzkim. Termin wejścia w życie tego rozporządzenia determinuje uchwalenie przez Sejm RP ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Witold Chodakiewicz

   Warszawa, dnia 12 czerwca 2000 r.