Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 404

w sprawie jednoznacznej interpretacji znowelizowanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

   W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 27 marca br., znak: SPS-0202-404-98, interpelacją pana posła Jerzego Osiatyńskiego w sprawie interpretacji znowelizowanej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uprzejmie informuję:

   Przepisy art. 4 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (DzU nr 46, poz. 201 z późn. zm.) nakładają na zakład pracy (podatnika) obowiązek dokonywania miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeżeli zatrudnionych w takim zakładzie jest co najmniej 50 pracowników, a wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi mniej niż 6%. Przepis ten zgodnie z postanowieniami art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU nr 123, poz. 776 i nr 160, poz. 1082) obowiązuje do 31 grudnia 1998 r. Wpłat na PFRON dokonywanych do 31 grudnia 1997 r. w oparciu o powołane wyżej przepisy podatnicy nie mogli zaliczać do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ wykluczał taką możliwość art. 16 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 1993 r. nr 106, poz. 482 z późn. zm.).

   Od 1 stycznia 1998 r. przepis art. 16 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku dochodowym otrzymał inne (nowe) brzmienie, które również wyklucza zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wpłat na PFRON, ale dotyczy on wpłat dokonywanych przez pracodawców (podatników), którzy stosownie do przepisów art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej... zatrudniają co najmniej 25 pracowników, a wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi mniej niż 6%. Zgodnie z art. 70 pkt 2 przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. Nowe brzmienie tego przepisu w stosunku do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. obejmuje szerszy krąg podatników obowiązanych do wpłat na PFRON. Zachowany został w tej samej 6% wysokości wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, ale dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników, a nie 50 pracowników, jak to miało miejsce w poprzednim zapisie. Należy więc przyjąć, że ustawodawca przesuwając termin obowiązywania art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. na od 1 stycznia 1999 r. chciał umożliwić pracodawcom dostosowanie się do wymogów nowej ustawy. Postanowienie zawarte w art. 70 pkt 2 nie zostało niestety skorelowane z terminem wejścia w życie zapisu art. 16 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

   Z przedstawionego wyżej stanu prawnego wynika, że podatnicy są obowiązani w 1998 r. dokonywać wpłat na PFRON w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1991 r., jeżeli zatrudniają co najmniej 50 pracowników, a wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi mniej niż 6%. Do tych wpłat nie znajduje zastosowania powołany wyżej przepis art. 16 ust. 1 pkt 36 w brzmieniu obowiązującym w 1998 r., jak również żaden inny przepis z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wykluczający możliwość zaliczenia ponoszonych z tego tytułu wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Zatem w 1998 r. wpłaty dokonywane na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. będą kosztem uzyskania przychodów.

   Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. pracodawcy, o którym mowa w art. 21 tej ustawy - czyli zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników - jeżeli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 7%, przysługuje ulga w podatku dochodowym. Ponieważ przepis dotyczący tej ulgi odnosi się wprost do pracodawcy określonego w przepisie art. 21 ustawy, która wejdzie w życie 1 stycznia 1999 r., należy przyjąć, że ulga w podatku przysługiwać będzie na warunkach określonych w art. 24 przedmiotowej ustawy również od 1 stycznia 1999 r. Zatem w istniejącym stanie prawnym w 1998 r. pracodawcom nie przysługują ulgi przewidziane w art. 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

   Odrębną kwestią poruszoną w interpelacji poselskiej jest zapis art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Na podstawie powołanego przepisu wolne od podatku są dochody podatników zatrudniających osoby niepełnosprawne w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nie może być zatem wątpliwości, że chodzi o zakres i zasady określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r., ponieważ poprzednia ustawa z 9 maja 1991 r. nosiła inną nazwę - o zatrudnianiu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

   Zatem od 1 stycznia 1998 r. w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r., podatnicy zwolnieni są z podatków, czyli określają podstawę opodatkowania, od której obliczają należny podatek dochodowy, ale korzystając ze zwolnienia nie wpłacają tego podatku do właściwego urzędu skarbowego.

   W związku z powyższym w istniejącym stanie prawnym należy przyjąć, że dla celów podatkowych będą miały zastosowanie przepisy obowiązujące w 1998 r. i takie wyjaśnienia zostaną przekazane do urzędów i izb skarbowych.

   Sekretarz stanu

   Jarosław Bauc

   Warszawa, dnia 17 kwietnia 1998 r.