Odpowiedź ministra rozwoju regionalnego i budownictwa

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 4174

w sprawie wydajności pracy w budownictwie mieszkaniowym

   Szanowny Panie Marszałku! W załączeniu przekazuję odpowiedź na interpelację pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie wydajności pracy w budownictwie mieszkaniowym (pismo SPS-0202-4174/00 z dnia 23 czerwca br.)

   Opinia dotycząca interpelacji pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie wydajności pracy w budownictwie mieszkaniowym.

   1. W oparciu o raport McKinsey Global Institute pt. ˝Kierunki rozwoju polskiej gospodarki˝ oraz inne opracowania analizujące sytuację w budownictwie mieszkaniowym można stwierdzić, że relatywnie niski - w porównaniu z krajami wysoko rozwiniętymi - poziom wydajności w tym sektorze (3-4 razy niższy niż w USA i w państwach Unii Europejskiej) wynika z wielu przyczyn i uwarunkowań. Wśród nich należy wymienić przede wszystkim:

   - nieefektywną organizację funkcji i zadań;

   - niepełne wykorzystanie siły roboczej oraz ograniczone wykorzystanie kadry specjalistów;

   - małą skalę realizowanych projektów i zadań;

   - stosunkowo niski poziom kwalifikacji i umiejętności pracowników (zwłaszcza fizycznych);

   - niewielki zakres wykorzystania wyspecjalizowanych firm;

   - niską kapitałochłonność realizowanych inwestycji mieszkaniowych.

   Wielkość i złożoność czynników determinujących relatywnie niską wydajność pracy w polskim budownictwie mieszkaniowym stwarza istotne bariery dla jej wzrostu. Trzeba jednak przypomnieć, że podobne różnice pomiędzy wydajnością pracy w Polsce i w krajach wysoko rozwiniętych występują również w przemyśle, zaś w rolnictwie są one wielokrotnie większe.

   Poruszony w interpelacji problem głębokiego deficytu mieszkań oraz zbyt niskiej w stosunku do potrzeb dynamiki w budownictwie mieszkaniowym ma bardziej złożony charakter i wynika też z innych czynników niż niska wydajność pracy. Są nimi wysokie ceny i koszty budowy mieszkań, ale także bardzo wysokie ceny działek budowlanych (zwłaszcza w większości miast) - drogie kredyty budowlane, bardzo wysokie koszty uzbrojenia terenu oraz infrastruktury technicznej i budowlanej.

   2. Należy podkreślić, że w warunkach gospodarki wolnorynkowej wzrost wydajności pracy, także w budownictwie mieszkaniowym stymulowany jest przez mechanizm rynkowy, a w szczególności poprzez poziom popytu i konkurencyjność. Działania państwa mogą mieć w tym zakresie charakter pośredni, jednakże w warunkach niskiej zamożności polskiego społeczeństwa są one konieczne.

   Do instrumentów mogących stymulować wzrost wydajności w omawianym sektorze należą:

   - wyeliminowanie przeszkód w procesie budowania spowodowanych przez niesprawnie działającą administrację oraz opóźnienia w finansowaniu projektów, co powoduje marnotrawstwo czasu pracy, zarówno pracowników fizycznych, jak i umysłowych;

   - stworzenie warunków zachęcających do większego wykorzystania dużych wyspecjalizowanych firm budowlanych, które wykonują usługi szybciej i na wyższym poziomie;

   - wdrożenie efektywnych, energooszczędnych technologii;

   - dalsze kształtowanie systemu finansowania i kredytowania budownictwa mieszkaniowego, dostosowanego zwłaszcza do zróżnicowanej sytuacji dochodowej różnych grup ludności i tworzenie specjalistycznej infrastruktury instytucjonalnej dla jego obsługi, m.in. poprzez rozbudowę sieci kas oszczędnościowo-pożyczkowych (kredyt kontraktowy) i uruchamianie wyspecjalizowanych hipotecznych banków mieszkaniowych;

   - tworzenie systemu zachęt do zwiększania i kapitałochłonności inwestycji;

   - organizowanie szkoleń, praktyk, poprawa przygotowania zawodowego robotników polskich;

   - wspieranie (promowanie) wydajniejszego z reguły budownictwa wielorodzinnego;

   - zwiększenie dostępności odpowiednio dużych działek oraz obniżenie kosztów gruntów, których wysokość hamuje wzrost wydajności w budownictwie jednorodzinnym;

   - wyjaśnienie sytuacji własnościowej gruntów;

   - skonsolidowanie dostępnych terenów w duże działki;

   - upowszechnienie dostępu do niektórych elementów infrastruktury (np. energetycznej);

   - poprawienie zbyt rozbudowanych przepisów i regulacji ograniczających możliwość optymalizacji projektów budowlanych;

   - uporządkowanie przepisów budowlanych, zdefiniowanie kompetencji różnych urzędów na poziomie lokalnym i centralnym;

   - ustanowienie systemu zachęt do udostępniania dużych działek z niezbędną infrastrukturą.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Jerzy Kropiwnicki

   Warszawa, dnia 20 lipca 2000 r.