Odpowiedź ministra spraw wewnętrznych i administracji

na interpelację nr 4202

w sprawie narastającego problemu rozszerzania się prostytucji uprawianej przy głównych polskich drogach oraz związanych z tym zagrożeń

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację nr 4202, z dnia 23 czerwca 2000 r., posła na Sejm RP pana Mirosława Kuklińskiego, w sprawie problemu prostytucji oraz zagrożeń związanych z tym zjawiskiem, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   Według prawa polskiego uprawianie prostytucji nie jest przestępstwem. Prostytucja jest traktowana jako patologia społeczna, a nie zjawisko naruszające przepisy prawa.

   Opisany przez pana posła Mirosława Kuklińskiego fragment zjawisk prostytucji, o ile nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników drogi, nie rodzi podstaw do jej ścigania. Sam fakt przebywania na poboczu drogi, zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym, nie stanowi w świetle obowiązujących przepisów prawa przestępstwa ani wykroczenia.

   Przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (DzU nr 88, poz. 553, ze zm.) nie penalizują prostytucji. Rozdział XXV K.k., poświęcony przestępstwom przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, dotyczy m.in. przestępstwa zgwałcenia, wykorzystania seksualnego osoby bezradnej lub niepoczytalnej, seksualnego wykorzystania zależności, kazirodztwa, czynności seksualnych z małoletnim, pornografii, zmuszania do prostytucji i czerpania zysku z cudzego nierządu.

   Art. 203 K.k. określa, iż kto przemocą, groźbą bezprawną, podstępem lub wykorzystując stosunek zależności lub krytyczne położenie, doprowadza inną osobę do uprawiania prostytucji, podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Przepis ten penalizuje doprowadzenie do prostytucji innej osoby, stosując wobec niej w tym celu środki przymusu albo wykorzystując stosunek zależności lub krytyczne położenie tej osoby. Osoba zmuszana do uprawiania prostytucji lub czyniąca to z własnej woli nie popełnia według polskiego prawa przestępstwa. Natomiast przepis art. 204 Kodeksu karnego w § 1 określa przestępstwo nakłaniania do prostytucji (stręczycielstwo) i jej ułatwianie (kuplerstwo). Celem działania sprawcy jest w obu przypadkach osiągnięcie korzyści majątkowych. Art. 204 § 3 K.k. określa karalność sutenerstwa, które polega na czerpaniu korzyści majątkowych z cudzej prostytucji.

   Polska, zgodnie z ratyfikowaną na podstawie ustawy z dnia 29 lutego 1952 r. (DzU nr 13, poz. 78) Konwencją Organizacji Narodów Zjednoczonych, podpisaną w Lake Success, w dniu 21 marca 1950 r., w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji (tekst konwencji został opublikowany w załączniku do DzU z 1952 r. nr 41, poz. 278), nie stosuje jakichkolwiek form reglamentacji (rejestracji policyjnej i zdrowotnej) oraz dyskryminacji prostytutek (represyjne akcje policyjne).

   W Polsce procederem prostytucji trudni się wiele cudzoziemek. Ich działalność bywa związana z nielegalnym przekraczaniem granicy, posługiwaniem się fałszywymi dokumentami oraz handlem kobietami. Ponadto osoby te często nie dopełniają obowiązków meldunkowych, nie przestrzegają przepisów sanitarnych, stwarzają zagrożenia w ruchu drogowym bądź bezprawnie przedłużają dozwolony okres pobytu w Polsce. Wobec osób łamiących prawo uprawnione organy podejmują działania polegające m.in. na sporządzeniu wniosków o ukaranie lub deportację oraz współpracują ze służbami policyjnymi innych państw. Obecnie Policja prowadzi działania pod kryptonimem ˝Betszewa˝, których celem jest rozpoznanie składu narodowościowego i rozmieszczenia kobiet trudniących się nierządem przy poboczach dróg.

   Wiele jednostek terenowych Policji podejmuje skuteczną walkę ze zjawiskiem prostytucji, a przede wszystkim z towarzyszącą przestępczością, taką jak: sutenerstwo, kuplerstwo, stręczycielstwo oraz handel kobietami. Niektóre z nich mogą legitymować się wymiernymi efektami tej walki, wynikającymi z prawidłowo prowadzonego rozpoznania operacyjnego, właściwie rozpracowanych mechanizmów działań przestępczych oraz określonych wzorców postępowania w przypadkach ujawnienia takich zdarzeń.

   Minister

   Marek Biernacki

   Warszawa, dnia 21 lipca 2000 r.