Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 4269

w sprawie zwiększenia wpływu samorządów terytorialnych na decyzje dotyczące powstawania nowych super- i hipermarketów

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie z 5 lipca br., znak: SPS-0202-4269/00, interpelacją posła Jacka Kasprzyka w sprawie zwiększenia uprawnień samorządów terytorialnych na decyzje dotyczące powstawania nowych super- i hipermarketów, uprzejmie przedkładam odpowiedzi na postawione pytania.

   Projekt nowelizacji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (DzU z 1999 r. nr 15, poz. 139 z późn. zm.), wprowadzający regulacje w zakresie tworzenia wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, został przyjęty przez Radę Ministrów 11 kwietnia br. i skierowany do Sejmu RP. Na posiedzeniu 13 lipca br. Sejm RP projekt przyjął (druk nr 1863, który pozwalam sobie przesłać w załączeniu).*)

   Nowelizacja ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ma zapewnić organowi stanowiącemu, jakim jest rada gminy, wpływ na lokalizowanie dużych obiektów handlowych, przy uwzględnieniu występujących uwarunkowań miejscowych. Regulacje ustawy odnoszą się do obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 1000 m2, planowanych w gminach o liczbie mieszkańców do 20 000 oraz o powierzchni sprzedażowej powyżej 2000 m2 w gminach o liczbie mieszkańców ponad 20 000. Przepisom ustawy będą podlegały zarówno obiekty nowo powstające, jak i adaptowane do prowadzenia działalności handlowej.

   Zgodnie z przyjętymi zmianami, w sporządzonym przez gminę miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyznaczane będą tereny, które mogą być przeznaczone pod budowę wielkopowierzchniowego obiektu handlowego, o ile gmina uzna, że na jej terenie takie obiekty w ogóle powinny powstać.

   Przeznaczając tereny pod budowę dużych obiektów handlowych, rada gminy będzie zobowiązana wziąć pod uwagę prognozę skutków tych inwestycji dla rynku pracy, komunikacji, istniejącej sieci handlowej oraz zaspokojenia potrzeb i interesów konsumentów, a także opinię zarządu powiatu, zarządów gmin sąsiednich i powiatowego (miejscowego) rzecznika konsumentów.

   Tryb postępowania w sytuacji, gdy w obowiązującym planie miejscowym zostały już wyznaczone tereny pod usługi lub handel, bez wyraźnego wskazania dopuszczenia lub zakazu budowy na nich wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, przedstawiałby się następująco.

   Ewentualne wprowadzenie zakazu budowy dużych obiektów handlowych zostanie poprzedzone szczegółową analizą wykonaną na podstawie wspomnianej prognozy różnorodnych skutków budowy tych obiektów. Analizę tę może wykonać zarząd gminy z własnej inicjatywy w każdym czasie oraz obowiązkowo, jeżeli wpłynie do zarządu gminy wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wielkopowierzchniowego obiektu handlowego. Wyniki analizy będą podstawą do podjęcia przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu. Podjęcie tej uchwały spowoduje zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiego obiektu, do czasu uchwalenia planu. Jeśli rada plan zmieni i zakaz wprowadzi, będzie to podstawą do wydania decyzji odmownej w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W tym przypadku będzie miał zastosowanie przepis ustawy dotyczący rekompensat z tytułu uchwalenia lub zmiany planu. Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać wówczas od gminy: odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, wykupienia nieruchomości lub jej części albo zamiany nieruchomości na inną.

   W sytuacji lokalizowania wielkopowierzchniowych obiektów handlowych na obszarach, dla których nie ma miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nastąpiłoby natychmiastowe zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, do czasu uchwalenia planu.

   Wprowadzenie zmian do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym spowoduje, że o lokalizacji dużych obiektów handlowych decydować będzie organ kolegialny, jakim jest rada gminy, a nie - jak ma to miejsce obecnie - jednoosobowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Przepisy projektu ustawy zmierzają do zobiektywizowania decyzji organów gminy poprzez wymóg wcześniejszego przeprowadzenia wszechstronnej analizy skutków utworzenia na danym terenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Wojciech Katner

   Warszawa, dnia 21 lipca 2000 r.