Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 4461

w sprawie rosnącego bezrobocia wśród pielęgniarek

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Jerzego Wenderlicha przekazaną przy piśmie pana marszałka SPS-0202-4461/00 dotyczącą rosnącego bezrobocia wśród pielęgniarek uprzejmie wyjaśniam:

   W procesie transformacji opieki zdrowotnej nieuniknione są zmiany w strukturze zatrudnienia kadr medycznych, obejmujące m.in. przechodzenie pracowników z sektora publicznego do niepublicznego, które to zmiany dotyczą również pielęgniarek i położnych. W ramach wdrożonej reformy zmieniła się m.in. organizacja podstawowej opieki zdrowotnej, nastąpiło usamodzielnienie się szpitali, wdrożono system ubezpieczeń zdrowotnych, rozpoczęto realizację procesów prywatyzacyjnych. Przy przebudowie systemu opieki zdrowotnej o tak szerokim zasięgu i diametralnych zmianach żadna grupa zawodowa nie ma absolutnej gwarancji, że zwolnienia nie będą jej dotyczyć.

   Ustosunkowując się do problemu narastającego bezrobocia pragnę nadmienić, że skala problemu jest trudna do obiektywnej oceny z uwagi na fakt, że ostatnie dane przygotowane przez Krajowy Urząd Pracy w powyższym temacie dotyczą grudnia ubiegłego roku. Był to okres, w którym w podstawowej opiece zdrowotnej, z uwagi na wprowadzenie systemu ubezpieczeń zdrowotnych i nowe zasady finansowania, pracownicy medyczni mieli wypowiadane warunki pracy i przystępowali w ramach indywidualnych bądź grupowych praktyk do kontraktowania świadczeń zdrowotnych z kasą chorych na zasadach przewidzianych w ustawie o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Część zwalnianych pielęgniarek przeszła do pracy np. w niepublicznych jednostkach tworzonych na bazie dotychczasowego publicznego ZOZ-u, nie były one zwalniane, ale zmieniły formę zatrudnienia z umowy o pracę na kontrakt. Część osób wykazanych w danych statystycznych jako bezrobotni na koniec ubiegłego roku ma obecnie zatrudnienie i funkcjonuje w warunkach nowego systemu. Kolejne badania statystyczne przeprowadzane są w półrocznych odstępach czasowych. Ministerstwo Zdrowia wystąpiło w tej kwestii do Krajowego Urzędu Pracy i oczekuje na wyniki po przeprowadzeniu analiz statystycznych za pierwsze półrocze br.

   Natomiast ustosunkowując się do zagadnienia przedsięwzięcia działań zmierzających do uniknięcia masowych zwolnień pielęgniarek, uprzejmie informuję, że dnia 21 grudnia 1999 r. zostało podpisane rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych w zakładach opieki zdrowotnej ( DzU Nr 111, poz. 1314).

   Założeniem tego rozporządzenia jest ustalenie takiej ilości etatów pielęgniarskich w poszczególnych placówkach ochrony zdrowia, by pielęgniarki zatrudnione w ramach tych etatów mogły zapewnić odpowiedni poziom udzielanych przez siebie świadczeń zdrowotnych. Rozporządzenie stanowi gwarancję jakości realizowanych świadczeń zdrowotnych, a także jest elementem stanowiącym zabezpieczenie miejsc pracy dla tej grupy zawodowej. Aktualnie opracowane zostały wstępne wnioski z procesu monitorowania wdrażania powyższego rozporządzenia. Dane uzyskane od organów założycielskich zakładów opieki zdrowotnej wskazują, że w większości jednostek opracowane zostały normy zatrudnienia pielęgniarek i położnych na podstawie cyt. rozporządzenia, uzyskane wyniki wskazują na niedobór kadry pielęgniarskiej i położnych. Informacje te potwierdzają fakt, że nie ma rosnącego zagrożenia redukcji zatrudnienia w tej grupie zawodowej.

   W celu ochrony zatrudnienia pielęgniarek i położnych w procesie restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej w programie działań wspierających dla pracowników ZOZ przyjęto jako priorytet zapewnienie finansowania działań związanych z utrzymaniem produktywnych miejsc pracy dla pielęgniarek oraz wsparcie finansowe dla zakładów prowadzących proces restrukturyzacji.

   W 1999 r. Ministerstwo Zdrowia przygotowało program działań osłonowych w ramach tego programu (w konsekwencji procesów restrukturyzacji) utworzono 100 zakładów opieki długoterminowej, w których zatrudnienie znalazło lub znajdzie 1743 pracowników, w tym 1031 pielęgniarek. Przewidziane są również środki finansowe na kontynuację programów restrukturyzacji w roku bieżącym.

   Dla pracowników medycznych przechodzących z publicznych zakładów opieki zdrowotnej do sektora prywatnego Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt ustawy ˝O dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych lekarzom, lekarzom stomatologom, pielęgniarkom i położnym oraz umarzaniu tych kredytów˝. Obecnie projekt, po uzgodnieniach międzyresortowych, został zatwierdzony przez rząd i skierowany do Sejmu. Przepisy tej ustawy umożliwiają otrzymanie dopłaty do oprocentowania kredytów udzielanych przez banki oraz częściowe umorzenie udzielonego kredytu po terminowej spłacie części kapitału oraz należnych odsetek.

   Reasumując, wdrożenie i realizacja reformy systemu ochrony zdrowia uruchomiła szereg mechanizmów zmierzających do lepszego funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej, wymuszając w ten sposób szereg koniecznych zmian, które docelowo przyczynią się do poprawy sytuacji wszystkich podmiotów i grup zawodowych działających w sektorze zdrowia.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Maciej Piróg

   Warszawa, dnia 17 sierpnia 2000 r.