Odpowiedź ministra finansów

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 472

w sprawie utrudnień w eksporcie polskich towarów na rynki państw byłego Związku Radzieckiego

   Odpowiadając na interpelację posła na Sejm RP pana Witolda Gintowt-Dziewałtowskiego w sprawie utrudnień w eksporcie polskich towarów, w szczególności mebli, na rynki państw byłego Związku Radzieckiego, przekazaną przy piśmie z dnia 20 kwietnia br., l. dz. SPS-0202-472, w uzgodnieniu z ministrem gospodarki, właściwym kompetencyjnie w kształtowaniu polityki celnej (taryfowej i pozataryfowej) w obrocie towarowym z zagranicą, uprzejmie informuję, co następuje.

   Polskie przepisy dotyczące obrotu towarowego z zagranicą nie wprowadziły w 1998 r. żadnych ograniczeń dotyczących eksportu i importu mebli, w tym zwłaszcza nie ustanowiono obowiązku uzyskiwania pozwolenia na wywóz tych towarów.

   Przyczyną sygnalizowanych w interpelacji trudności mogą być natomiast ograniczenia w przywozie mebli z Polski do krajów b. Związku Radzieckiego, wynikające z wprowadzonych przez niektóre z tych krajów instrumentów regulowania handlu zagranicznego. Spośród tego rodzaju regulacji można wyróżnić:

   - stosowanie wysokich stawek ceł importowych. Przykładowo w Rosji i na Białorusi obowiązują kombinowane stawki ceł na przywóz mebli, w większości pozycji na poziomie 20%, ale nie mniej niż 0,5-0,7 ECU/kg. Szereg atrakcyjnych rodzajów mebli obciążonych jest wyższą stawką 20%, ale nie mniej niż 2 ECU/kg. Od 1 lutego br. wprowadzona została stawka kombinowana na import stelaży pod materace i podobnych wyrobów (pozycja 9404) w wysokości 30%, ale nie mniej niż 3 ECU/kg (wcześniej obowiązywała 30% stawka ad valorem). Od lutego br. wprowadzono nowe stawki ceł na import mebli z Ukrainy - w większości pozycji na poziomie 40%. Niektóre rodzaje mebli podlegają akcyzie - opłaty graniczne wynoszą 15% cła oraz 5% podatku akcyzowego. W przypadku towarów akcyzowych obowiązuje zaostrzona procedura, związana m.in. z zabezpieczeniem opłat celnych, co powoduje konieczność dokonywania dodatkowych, czasochłonnych formalności (sytuacja ta dotyczy wszystkich ładunków, które zawierają chociażby jeden mebel podlegający akcyzie). Na koszty importu składa się również podatek VAT, którego stawka w ww. krajach wynosi 20%,

   - wprowadzenie na rok 1998 kontyngentu bezcłowego przywozu do obwodu kaliningradzkiego mebli drewnianych typu kuchennego i sypialnianego (kody 940340 i 940350000) w wysokości 1 tys. ton (wcześniej towary importowane do tego regionu były zwolnione z cła w ramach funkcjonowania specjalnej strefy ekonomicznej),

   - wprowadzenie w roku 1998 w Rosji zakazu wydawania licencji na przerób uszlachetniający rosyjskich towarów, jeżeli jako produkt przetwórstwa deklarowane są m.in. meble,

   - wyłączenie mebli z bezcłowego limitu wartości towarów wwożonych na Białoruś przez osoby fizyczne, co oznacza, że ˝prywatny˝ import mebli do tego kraju obciążony jest ogólnie obowiązującymi stawkami cła importowego.

   Pragnę zapewnić, iż właściwe organy rządowe starają się stwarzać korzystne warunki dla polskich eksporterów na rynkach krajów wschodnich, m.in. poprzez organizowanie za granicą refundowanych przez państwo wystaw i ekspozycji zarówno branżowych jak i wielobranżowych.

   Aktywność gospodarcza polskich producentów mebli oraz wspomagające działania promocyjne składają się na sukces eksportowy branży meblarskiej. W świetle danych prezentowanych przez Ministerstwo Gospodarki branża meblarska należy do najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin krajowego eksportu. W 1997 r. wartość polskiego eksportu niektórych rodzajów i asortymentów mebli (pozycja 9403) wyniosła 954 mln USD, co daje wysoką 2 pozycję w eksporcie ogółem; natomiast wartość eksportu mebli do siedzenia (pozycja 9401) wyniosła 754 mln USD, zajmując 4 pozycję. Planuje się utrzymanie promocji eksportu polskich mebli na rynkach państw b. ZSRR; w tym poprzez wystawiennictwo refundowane przez ministra gospodarki.

   Z krajami nadbałtyckimi (Litwa, Łotwa i Estonia) podejmowana i realizowana jest polityka liberalizacji w oparciu o tworzenie stref wolnego handlu (SWH). Umowy o SWH obowiązują z Litwą od stycznia 1997 r., z Łotwą od 1 kwietnia br. Rozmowy w tej kwestii z Estonią są prowadzone. Preferencje celne w handlu z krajami nadbałtyckimi obejmują szeroki zakres towarowy, w tym branżę meblarską. Aktualnie zerowa stawka celna w obrocie meblami stosowana jest z Łotwą, a od 1 lipca br. będzie stosowana z Litwą.

   Administracja centralna na bieżąco monitoruje bariery i ograniczenia w dostępie polskich towarów (w tym mebli) na rynki wschodnie oraz podejmuje działania w celu ich usuwania. Na przykład z Rosją i Ukrainą podjęte zostały działania mające na celu określenie barier i ograniczeń występujących w handlu bilateralnym i współpracy gospodarczej, zakończone podpisaniem w grudniu ub. r. Raportu końcowego. W dokumencie tym zgłoszone zostały propozycje usuwania występujących barier, w tym w zakresie ograniczeń taryfowych i technicznych, certyfikacji, mechanizmów finansowych i innych problemów. Podobne działania podjęte z Ukrainą mają się zakończyć w połowie 1998 r.

   Podsumowując pozwalam sobie stwierdzić, że przyczyną trudności w eksporcie polskich mebli na rynku państw b. ZSRR nie są obowiązujące w Polsce regulacje prawne. Przedstawiciele branży meblarskiej, nawiązując do treści interpelacji pana posła Witolda Gintowt-Dziewałtowskiego, załączyli kopie dokumentów wywozowych, w tym pozwoleń na wywóz. Pozwolenia te były jednak wydane w 1997 r. w ramach obowiązującego wówczas porządku prawnego. Od 1 stycznia 1998 r. takie regulacje już nie obowiązują.

   Minister

   Leszek Balcerowicz

   Warszawa, dnia 13 maja 1998 r.