Odpowiedź ministra transportu i gospodarki morskiej

na interpelację nr 4807

w sprawie realizacji rządowego programu na rzecz osób niepełnosprawnych

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do otrzymanej przy piśmie pana marszałka, znak: SPS-0202-4807/00 z dnia 12 października 2000 r., interpelacji panów posłów Andrzeja Słomskiego i Władysława Adamskiego w sprawie realizacji rządowego ˝Programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem˝ uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Zawarte w interpelacji panów posłów stwierdzenie, iż w rządowym ˝Programie działań na rzecz osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem˝ określone zostały zadania dla ministra transportu i gospodarki morskiej głównie w zakresie przygotowania dworców PKP i PKS a także środków transportu do obsługi osób niepełnosprawnych, nie w pełni odpowiada stanowi faktycznemu. Dokument ten nie zawiera takiego zobowiązania. Natomiast w części II przywołanego dokumentu, tj. w ˝Harmonogramie zadań dla urzędów centralnych na rok 1994˝, zadanie dla Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej sformułowano następująco: ˝opracowanie i realizacja wieloletniego programu stopniowego pzystosowywania publicznej komunikacji pasażerskiej do obsługi osób niepełnosprawnych˝.

   Generalnie należy zgodzić się z opisaną przez panów posłów sytuacją o niedostatecznym jeszcze dostosowaniu transportu publicznego (kolejowego i autobusowego PKS) do potrzeb osób niepełnosprawnych, jak i z tym, że głównym powodem takiego stanu rzeczy jest brak dostatecznych środków finansowych. Uprzejmie nadmieniam, że od dnia 1 stycznia 1997 r. organem założycielskim przedsiębiorstw PKS jest wojewoda (na podstawie art. 13 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej), tak więc zagadnienia te nie należą do właściwości MTiGM.

   Trudno uznać za słuszne stwierdzenie dotyczące łamania Prawa przewozowego, gdyż w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe zawarty jest zapis, który mówi, że: ˝Przewoźnik powinien podejmować działania ułatwiające korzystanie ze środków transportowych, punktów odprawy, przystanków i peronów osobom niepełnosprawnym, w tym również poruszającym się na wózkach inwalidzkich˝.

   Odpowiadając na postawione przez panów posłów pytanie nr 1, uprzejmie informuję, że w ramach realizacji rządowego ˝Programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem˝ w 1995 r. w resorcie transportu i gospodarki morskiej został wykonany ˝Wieloletni program stopniowego przystosowywania publicznej komunikacji pasażerskiej do obsługi osób niepełnosprawnych˝, który oprócz identyfikacji barier i utrudnień w swobodnym przemieszczaniu się osób niepełnosprawnych transportem publicznym, analizy potrzeb transportowych osób niepełnosprawnych zawiera:

   - program adaptacji wybranych ciągów komunikacyjnych,

   - program dostosowawczy kolejowych i autobusowych punktów komunikacyjnych (głównie dworców) zlokalizowanych w ośrodkach leczniczo-rehabilitacyjnych i w ich pobliżu oraz w regionach dysponujących bazą turystyczną i wypoczynkową.

   ˝Wieloletni program stopniowego przystosowywania publicznej komunikacji pasażerskiej do obsługi osób niepełnosprawnych˝ w maju 1996 r. został pozytywnie zaopiniowany przez Biuro Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych w MPiPS. W czerwcu tegoż roku został rozpatrzony i zaakceptowany przez kierownictwo transportu i gospodarki morskiej. Stanowi on podstawę do zgłaszania pełnomocnikowi rządu do spraw osób niepełnosprawnych corocznych zadań resortu dla realizacji rządowego ˝Programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem˝, a także programu resortowego.

   Zakres wprowadzenia ułatwień, ze względu na zbyt szczupłe środki finansowe, które mogą być przeznaczane na te cele, nie może być uznany za zadowalający. Przedsięwzięcia służące tym ułatwieniom w transporcie kolejowym podejmowane są głównie w ramach modernizacji obiektów kolejowych. Obecnie trwające prace modernizacyjne na linii E-20 Kunowice-Poznań-Warszawa-Terespol i tam wykonywanych jest najwięcej prac dostosowawczych dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Zastosowano rozwiązania umożliwiające m.in.:

   - dostęp do okienek kasowych, informacji, punktów usługowych i sanitariatów,

   - dojście do peronów (tunele z pochylniami, windy, ruchome platformy).

   Zastosowano również kolorystykę uwzględniającą potrzeby osób słabowidzących oraz wprowadzono właściwe oznakowanie (piktogramy).

   Przy zakupach i modernizacji pasażerskiego taboru kolejowego uwzględniane są potrzeby osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Stosowane są dwa sposoby przewozu tych osób:

   - wagonami posiadającymi autonomiczne urządzenia dźwigowe obsługiwane przez konduktorów (18 wagonów),

   - wagonami bezprzedziałowymi 2 klasy dostosowanymi do przewozu osób niepełnosprawnych (23 wagony).

   Rozwiązanie to wymaga zastosowania podnośników peronowych, które umożliwiają wjazd i wyjazd do i z wagonu wózka inwalidzkiego z osobą niepełnosprawną. Obecnie podnośniki peronowe eksploatowane są m.in. na następujących stacjach: Warszawa Centralna, Poznań, Konin, Kutno, Kraków Główny, Stróże, Częstochowa, Szczecin Główny, Kołobrzeg, Gdynia Główna Osobowa, Gdańsk Główny. W najbliższym czasie podnośniki zostaną zainstalowane na stacjach: Bydgoszcz, Wrocław, Kudowa Zdrój, Zakopane.

   Jednocześnie uprzejmie informuję pana marszałka, że powstanie w MTiGM ˝Wieloletniego programu stopniowego przystosowywania publicznej komunikacji pasażerskiej do obsługi osób niepełnosprawnych˝ jest zgodne z zaleceniem zawartym w Rezolucji Rady i Przedstawicieli Krajów Członkowskich Unii Europejskiej z dnia 16 grudnia 1991 r. dotyczącym ˝Programu działań Wspólnoty na rzecz dostępności transportu dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową˝. Ponadto w resorcie transportu i gospodarki morskiej prowadzone są prace nad nowelizacją ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym polegające na wprowadzeniu postanowień dotyczących ustanowienia jednolitej karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych kierujących pojazdem samochodowym według wzoru zawartego w Aneksie do Rekomendacji Rady z 4 czerwca 1998 r. dotyczącym kart parkingowych dla osób niepełnosprawnych.

   Ustosunkowując się do pytania 2 ww. interpelacji, pragnę wyjaśnić, że dotację celową na likwidację skutków powodzi, która miała miejsce w 1997 r., otrzymało przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe na odbudowę linii kolejowej Kłodzko-Kudowa Zdrój. Nie jest mi natomiast wiadomo, aby dotację celową na usuwanie skutków powodzi otrzymały przedsiębiorstwa PKS.

   Odpowiadając na zadane przez panów posłów pytanie 3, uprzejmie informuję pana marszałka, że środki przekazane resortowi transportu i gospodarki morskiej przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zostały przeznaczone na następujące zadania związane z likwidacją barier transportowych na dworcach kolejowych:

   206,3 tys. zł - na modernizację 71 dworców i przystanków PKP,

   170 tys. zł - na budowę windy do przewozu niepełnosprawnych na wózkach na dworcu PKP we Wrocławiu,

   79,9 tys. zł - na zakup 20 sztuk podnośników peronowych,

   100 tys. zł - na sfinansowanie opracowania pt. ˝Program dostosowania PKP do obsługi osób niepełnosprawnych˝.

   Łączna suma przekazanych przez PFRON środków finansowych na likwidację barier transportowych wyniosła 556,2 tys. zł.

   W resorcie transportu i gospodarki morskiej, w miarę możliwości, nadal będą czynione starania, aby publiczny system transportowy w coraz większym stopniu stawał się dostępny dla osób z ograniczoną sprawnością.

   Z poważaniem

   Minister

   Jerzy Widzyk

   Warszawa, dnia 8 listopada 2000 r.