Odpowiedź ministra transportu i gospodarki morskiej

na interpelację nr 5075

w sprawie warunków przetargów i wysokich progów finansowych eliminujących polskie firmy budownictwa kolejowego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posła Seweryna Kaczmarka w sprawie warunków przetargów i wysokich progów finansowych dla firm budownictwa kolejowego pragnę poinformować, co następuje.

   W przypadku projektów finansowanych z bezzwrotnych grantów Unii Europejskiej (wcześniej PHARE, obecnie ISPA) kryteria podmiotowe, które muszą spełnić firmy ubiegające się w trakcie procedury przetargowej o przyznanie kontraktów, ustala Komisja Europejska, jako dawca środków finansowych.

   Stosunkowo wysokie kryteria odnośnie do potencjału finansowego firm mają na celu zapewnienie realizacji projektów przez firmy będące w stanie prawidłowo, fachowo i terminowo przeprowadzić prace tak, aby uniknąć ryzyka niewłaściwego wykonania projektu bądź utraty środków finansowych. Ogólna zasada jest tu zgodna z przytoczoną przez pana posła Kaczmarka średnią wielkością rocznego obrotu wymaganego od potencjalnego wykonawcy projektu, który powinien wynosić 150% wartości kontraktu w ciągu trzech lat poprzedzających przetarg. Jednakże główny wykonawca (w przypadku konsorcjum) musi się wykazać obrotami w wysokości 50% wymaganej wielkości. Takie właśnie warunki były stosowane przy przetargu na modernizację stacji kolejowej Szczecin Gumieńce (Program PHARE Cross-Border 1998, znajdujący się w kompetencjach władzy wdrażającej).

   Jednakże dopuszcza się możliwość obniżenia tych kryteriów, co w ostatnich latach udało się uzgodnić dla dwóch projektów z zakresu kolejnictwa:

   - w przypadku projektu modernizacji kolejowego przejścia granicznego Międzylesie-Lichkov (Program Krajowy PHARE 1997) wielkość rocznego obrotu wykonawcy określono na 100% wartości kontraktu, zaś dla głównego wykonawcy w przypadku konsorcjum na 40%,

   - w przypadku projektu modernizacji dwóch stacji na linii kolejowej E 20 Warszawa-Mińsk Maz. (Program Krajowy PHARE 1996) wielkość rocznego obrotu wykonawcy określono na 100% wartości kontraktu, zaś dla głównego wykonawcy w przypadku konsorcjum na 25%.

   Zawsze gdy przygotowywane są dokumenty i kryteria prekwalifikacyjne dla nowych przetargów realizowanych z wykorzystaniem środków bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej, DG PKP oraz MTiGM starają się negocjować warunki, które dawałyby jak największą możliwość uczestnictwa firm polskich w przetargach. Należy jednak pamiętać, iż ostateczna decyzja należy tu zawsze do Komisji Europejskiej, natomiast próba zmian w dokumentacji prekwalifikacyjnej bez uzgodnienia z KE skończyłaby się w najlepszym razie koniecznością powtórzenia przetargu, zaś w najgorszym - utratą środków grantu. Doświadczenia z realizacji PHARE w latach 1995-2000 pokazują, iż na 16 zawartych w tym okresie kontraktów budowlanych jedynie 5 zostało przyznanych firmom zagranicznym.

   W odniesieniu do wspomnianego przez pana posła Kaczmarka projektu ISPA 2000 (PL/16/PT/002) - ˝Modernizacja odcinka linii kolejowej E 20 Mińsk Maz.-Siedlce˝, pragnę poinformować, iż w dniu 22 września 2000 r. podpisano memorandum finansowe, na podstawie którego PKP otrzyma 93,4 mln euro bezzwrotnego grantu. Realizacja projektu przewiduje zawarcie 5 odrębnych kontraktów:

   1) modernizacja stacji kolejowej Mrozy (planowana kwota z ISPA - ok. 9,5 mln euro),

   2) modernizacja torów kolejowych na odcinku Mińsk Maz.-Siedlce (z ISPA - ok. 60,5 mln euro),

   3) dostawa i instalacja samoczynnej blokady liniowej i ssp na przejazdach kolejowych (z ISPA - ok. 8,7 mln euro),

   4) dostawa i instalacja linii zasilających i podstacji trakcyjnych (z ISPA - ok. 11,8 mln euro),

   5) nadzór nad inwestycją (z ISPA - 3 mln euro).

   Na końcowe pytania dotyczące działań MTiGM i PKP odpowiadam, że minister nie ma wpływu na procedury przetargowe wymagane przez UE, które są europejskim standardem.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Jerzy Widzyk

   Warszawa, dnia 1 grudnia 2000 r.