Odpowiedź ministra edukacji narodowej

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 5186

w sprawie niewywiązywania się rządu z zobowiązań wynikających z nowelizacji Karty nauczyciela

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Ryszarda Ulickiego z dnia 22 listopada br. w sprawie niewywiązywania się rządu z zobowiązań wynikających z nowelizacji Karty nauczyciela, uprzejmie pana marszałka informuję.

   W celu rozwiązania problemu finansowania skutków wdrożenia nowego systemu wynagradzania nauczycieli w 2000 r. powołany został przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego Zespół ds. Oceny Skutków Wdrożenia Karty Nauczyciela. Komisja przyjęła kwotę 1 196 000 zł jako niedobór zawarty w części oświatowej subwencji ogólnej środków niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów wdrożenia zmian w Karcie nauczyciela w 2000 r. oraz rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 11 maja br. W trakcie prowadzonych prac wstępnie uzgodniono metodologię naliczania skutków finansowych oraz zaproponowano harmonogram działań wspierających samorządy znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji. Na posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniu 28 sierpnia br. strona rządowa zobowiązała się do pilnego zrealizowania działań wspierających jednostki samorządu terytorialnego, w tym do wypłacenia:

   - zaliczki pomostowej w wysokości 10% lub 20% sierpniowej raty subwencji oświatowej,

   - jednorazowej kwoty wynikającej z przemnożenia 600 zł przez liczbę etatów w danej jednostce samorządu terytorialnego,

   - dodatkowo jednorazowej kwoty wynikającej z przemnożenia 600 zł przez liczbę etatów nauczycielskich dla ok. 1750 samorządów otrzymujących subwencję wyrównawczą.

   Ponadto uprzejmie informuję pana marszałka, że Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazało jednostkom samorządu terytorialnego informację o wysokości niedoboru części oświatowej subwencji ogólnej na realizację Karty nauczyciela, a rząd Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczął już przekazywanie stosownych decyzji i środków finansowych jednostkom samorządu terytorialnego. Ponadto, jak wynika z zapewnień ministra finansów, rząd dołoży wszelkich starań, aby w budżecie w 2000 r. znaleźć dodatkowe środki, które pozwolą na pełne zrekompensowanie skutków zmian w Karcie nauczyciela możliwie wielu jednostkom samorządu terytorialnego (w tym zwłaszcza otrzymującym subwencję wyrównawczą) jeszcze w tym roku. Natomiast tym jednostkom, które nie uzyskają pełnej rekompensaty w br., zostanie zapewnione ich pokrycie w 2001 r., z uwzględnieniem kosztów poniesionych przez te jednostki w związku z późniejszym otrzymaniem środków, w tym ewentualnych kredytów. Jak wynika z uzyskanych danych, 2293 samorządów terytorialnych otrzymało już informację o planowanym terminie pokrycia jeszcze w tym roku skutków niedoboru środków przeznaczonych na wdrożenia nowego systemu wynagradzania nauczycieli. Do dnia 6 listopada br. jednostki samorządu terytorialnego otrzymały środki na wdrożenia znowelizowanej ustawy Karta nauczyciela na łączną kwotę 604 437 241 zł.

   Wysokość kwot niezbędnych na realizację Karty nauczyciela w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego została określona na podstawie ankiety ˝Rozliczenie skutków wdrożenia nowego systemu wynagradzania nauczycieli˝. W kalkulacji uwzględniono wynagrodzenie zasadnicze, dodatki i wynagrodzenia dodatkowe w wysokościach podanych przez poszczególne jednostki jako łączne wynagrodzenie nauczycieli zatrudnionych w dniu 10 kwietnia br. w warunkach przed wprowadzeniem Karty nauczyciela oraz w warunkach po wprowadzeniu Karty, biorąc pod uwagę wysokość dodatku motywacyjnego - 10 zł na etat nauczycielski oraz wysokość dodatku funkcyjnego - 340 zł na każdego wykazanego dyrektora i wysokość dodatku za wychowawstwo klasy - 23 zł na każdą uprawnioną osobę (zgodnie z algorytmem przyjętym przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniu 25 lipca br.). Do wyliczeń przyjęto liczbę etatów nauczycielskich wykazaną w ankiecie lub sprawozdaniu EN-3 z września 1999 r. Ostateczna kwota uwzględnia także skutki w skali rocznej i tzw. pochodne od wynagrodzeń nauczycieli - 26,83% (1,2683).

   Powyższe kryteria zastosowano do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i nie uwzględniają one zobowiązań samorządów wychodzących ponad podane kalkulacje, a wynikające z regulaminów przyjmowanych przez organy prowadzące.

   Należna kwota z tytułu wdrożenia Karty nauczyciela dla powiatu kołobrzeskiego, wyliczona na podstawie powyższej ankiety, wynosi 1 550 812 zł. Dotychczas powiat otrzymał 762 090 zł jako wydzieloną część subwencji oświatowej oraz po 600 zł na etat nauczycielski, czyli 230 838 zł. Zatem do uregulowania pozostaje kwota 557 884 zł, która zostanie przekazana z budżetu państwa w 2001 r. na zasadach określonych w przyjętym w dniu 20 września br. stanowisku Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Jeżeli budżet państwa będzie posiadał środki, to część tej kwoty zostanie przekazana jeszcze w 2000 r.

   Odnosząc się do problemu naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2001 r., uprzejmie pana marszałka informuję.

   Wstępne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na 2001 r. naliczone zostały zgodnie z zasadami przyjętymi w projekcie rozporządzenia ministra edukacji narodowej w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej, określającymi sposób podziału projektowanej łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2001 r. dla poszczególnych gmin, powiatów i województw samorządowych.

   Zakres zadań oświatowych realizowany przez poszczególne JST, stanowiący podstawę do naliczenia wstępnej wysokości subwencji oświatowej na 2001 r., zwymiarowany został na podstawie danych wykazanych w sprawozdaniach statystycznych GUS za rok szkolny 1999/2000.

   Pragnę również poinformować pana marszałka, że projekt powyższego rozporządzenia wraz z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2001 r. był prezentowany członkom Zespołu ds. Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego na posiedzeniach w dniu 26 września i 28 listopada br. Przedstawiciele strony samorządowej zaopiniowali pozytywnie projekt rozporządzenia.

   Kwoty ostateczne części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego naliczone zostaną ponownie:

   - po uchwaleniu przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej ustawy budżetowej na 2001 r.,

   - na podstawie rozporządzenia ministra edukacji narodowej w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego,

   - na podstawie bazy danych statystycznych GUS na rok szkolny 2000/2001.

   Zgodnie z art. 40 pkt 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (DzU z 1998 r. nr 150, poz. 983 z późn. zm.) o wysokości przyznanej ostatecznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2001 r. jednostki samorządu terytorialnego poinformowane zostaną przez ministra finansów w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Edmund Wittbrodt

   Warszawa, dnia 18 grudnia 2000 r.