Odpowiedź ministra gospodarki

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na ponowną interpelację posła Mirosława Podsiadły

na interpelację nr 528

w sprawie zaprzestania wydobywania węgla na terenie szkód górniczych w Katowicach

   W odpowiedzi na ponowną interpelację pana posła Mirosława Podsiadły z dnia 21 lipca 1998 r. w sprawie zaprzestania eksploatacji węgla pod terenami zabudowanymi oraz sprawowania ˝społecznej kontroli˝ nad działalnością górniczą, w tym nad realizacją odszkodowań za szkody górnicze, uprzejmie informuję, że spółki węglowe podejmują działania mające na celu stopniowe ograniczanie eksploatacji górniczej pod terenami zabudowanymi. Obecnie w stanie całkowitej likwidacji jest 13 zakładów górniczych, natomiast w stanie likwidacji częściowej 34 zakłady górnicze. Wśród tych ostatnich znajduje się po 6 kopalń należących do Bytomskiej i Katowickiej Grupy Kapitałowej, mających największe udziały w eksploatacji pod terenami zurbanizowanymi.

   Pragnę ponadto podkreślić, że w procesie planowania eksploatacji górniczej, za który odpowiadają zarządy spółek węglowych i kierownictwa kopalń, brane są pod uwagę względy ochrony środowiska oraz inne nie mniej istotne czynniki, jak:

   - warunki geologiczno-górnicze,

   - warunki bezpieczeństwa pracy załogi,

   - parametry jakościowe węgla,

   - ekonomika produkcji,

   - wymogi racjonalnej gospodarki zasobami.

   Podejmowane w tym zakresie decyzje mają więc zawsze charakter indywidualny i z natury rzeczy kompromisowy. Mogę jednak zapewnić, że w przypadkach planowania eksploatacji pod terenami szczególnie zagospodarowanymi względy ochrony środowiska są zawsze jednym z pierwszoplanowych czynników, które decydują o zakresie, nawet o zaniechaniu eksploatacji górniczej.

   Porównując dane dotyczące wielkości wydobycia węgla kamiennego w latach 1995 i 1997 należy odnotować spadek udziału wydobycia z filarów ochronnych z 23,9% w 1995 r. do 20,5% w 1997 r. (w liczbach bezwzględnych spadek ten wynosi 4,2 mln ton). Mając na uwadze zaawansowane procesy likwidacyjne w kopalniach bytomskich i katowickich, w najbliższych latach można spodziewać się dalszego zaniżenia tego wskaźnika (przykładowo, dla eksploatującej pod osiedlem Paderewskiego kopalni ˝Katowice˝, termin zakończenia jej likwidacji ustalono na 31 grudnia 1999 r., z kolei w przypadku miasta Jastrzębie eksploatacja w jego filarze ochronnym będzie kontynuowana jedynie do końca 1998 r.).

   Odnosząc się do wyrażonej przez pana posła M. Podsiadłę obawy o możliwość sprawowania ˝społecznej kontroli˝ nad prowadzoną działalnością górniczą w okresie poprzedzającym wybory do rad samorządowych, pragnę powtórnie stwierdzić, iż obawy takie wydają się być nieuzasadnione. Obowiązujące przepisy prawa, zwłaszcza te dotyczące bieżącej działalności górniczej, zostały przez ustawodawcę tak skonstruowane, że główny ciężar współdziałania z przedsiębiorcami górniczymi spoczywa nie na radach gmin, lecz na organach wykonawczych samorządów. Te zaś będą kontynuowały swoją działalność aż do czasu wyboru nowych rad. Do tych właśnie organów gmin należy opiniowanie i uzgadnianie planów ruchu zakładów górniczych, opiniowanie wniosków przedsiębiorców o obniżanie opłat eksploatacyjnych. Również w przypadku prowadzenia negocjacji i zawierania przez gminy ugód o naprawienie przez przedsiębiorców szkód wyrządzonych ruchem zakładów górniczych reprezentantami gmin są upoważnieni członkowie ich zarządów.

   Jestem więc przekonany, że obowiązujące rozwiązania prawne są właściwe i w wystarczający sposób umożliwiają sprawowanie ˝społecznej kontroli˝ nad prowadzoną działalnością górniczą także i w takiej szczególnej sytuacji, z jaką mamy w kraju do czynienia obecnie.

   Chciałbym również podkreślić, że działalność górnicza podlega również ciągłemu i rygorystycznemu nadzorowi ze strony organów państwowego nadzoru górniczego, tj. prezesa Wyższego Urzędu Górniczego i podległych mu dyrektorów okręgowych oraz specjalistycznych urzędów górniczych. Do zadań tych organów należy m.in. nakazywanie przedsiębiorcom usuwania wszelkich nieprawidłowości stwarzających zagrożenie zarówno dla bezpieczeństwa powszechnego, jak i środowiska.

   Minister

   Janusz Steinhoff

   Warszawa, dnia 11 września 1998 r.