Odpowiedź ministra spraw zagranicznych

na interpelację nr 545

w sprawie sporu między Mostostalem - Chojnice SA a Kasą Płatnych Urlopów w Budownictwie Regionu Paryskiego w aspekcie statusu Polski w państwach Unii Europejskiej

   Odpowiadając na przekazaną przy piśmie z dnia 5 maja 1998 r. (nr SPS-0202-545/98) interpelację posła Kosmy Złotowskiego w sprawie sporu między Mostostalem - Chojnice SA a Kasą Płatnych Urlopów w Budownictwie Regionu Paryskiego, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   1. Kwestia sposobu finansowania pracowniczych urlopów płatnych i określenia obowiązków pracodawców w tym zakresie nie jest regulowana w międzynarodowym prawie pracy.

   Wprawdzie zarówno Polska jak i Francja są stronami dwóch konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczących urlopów (Konwencja MOP nr 91 z dnia 18 czerwca 1949 r. dotycząca płatnego urlopu marynarzy oraz Konwencja MOP nr 101 z dnia 26 czerwca 1952 r. dotycząca urlopów w rolnictwie), jednakże, abstrahując od faktu, iż obejmują one tylko urlopy określonych grup zawodowych, zawarte w nich postanowienia zobowiązują strony jedynie do zapewniania tym grupom zawodowym corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego.

   2. Ustawa z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo międzynarodowe publiczne jest aktem polskiego prawa wewnętrznego. Nie można więc dokonać skutecznej oceny zgodności przepisów francuskiego aktu prawnego z normami polskiego prawa wewnętrznego. Wskazać przy tym należy, że art. 33 ustawy mógłby znaleźć zastosowanie w tej sprawie wyłącznie w sytuacji, gdyby prawem właściwym - zgodnie z umowami międzynarodowymi lub postanowieniami kontraktu zawartego przez spółkę Mostostal ze stroną francuską (względnie z niemieckim wykonawcą, związanym osobną umową z inwestorem francuskim) - dla ustalenia wszystkich stosunków prawnych wynikających lub pozostających w związku z realizacją kontraktu zagranicznego było prawo polskie.

   W braku zarówno stosownych norm merytorycznych lub kolizyjnych w umowach międzynarodowych, których stronami są Polska i Francja, jak też odpowiedniej klauzuli kontraktowej ustalającej prawo właściwe, przepisy ustawy Prawo międzynarodowe prywatne nie mają w sprawie tej zastosowania.

   3. Należy odróżnić sytuację prawną Wspólnoty Europejskiej, organizacji międzynarodowej, z którą łączą Polskę uprzywilejowane stosunki, od sytuacji prawnej państw członkowskich tej organizacji, z którymi łączą Polskę na gruncie prawnym stosunki oparte na zasadach prawa międzynarodowego. Oznacza to między innymi, że status Polski jako państwa opiera się na powszechnie przyjętych w praktyce zasadach - a więc państwo polskie korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego na terytorium państw obcych, natomiast podmioty polskie, zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, mają obowiązek przestrzegania prawa obowiązującego na terytorium danego państwa.

   4. Z racji tego, że Polska jest tylko państwem stowarzyszonym, a nie członkiem Wspólnoty Europejskiej, jej status w ramach tej organizacji jest odmienny od statusu państw członkowskich. Jakkolwiek z układu stowarzyszeniowego wynikają dla Polski pewne prawa i obowiązki, to nie są one równe tym prawom i obowiązkom, które mają członkowie tej organizacji. Trudno zatem również przyjmować, iż w ramach Wspólnoty Polska w okresie przedakcesyjnym traktowana jest na równi z państwami członkowskimi, podobnie zresztą jak pozycja prawna państw - członków Wspólnoty i ich podmiotów prawnych w Polsce odbiega daleko od standardów przyjętych w stosunkach między krajami Wspólnoty.

   5. Europejski Obszar Gospodarczy utworzono na mocy traktatu z Porto w 1992 r., w ramach współpracy Wspólnot Europejskich z Europejską Strefą Wolnego Handlu (EFTA). Przystąpiły do niego Wspólnoty Europejskie i kraje członkowskie EFTA z wyjątkiem Szwajcarii. Traktat z Porto w dużej mierze zbliża status prawny państw EFTA do statusu państw członkowskich Wspólnot Europejskich, zwłaszcza w zakresie obowiązków. Polska, nie będąc członkiem ani Wspólnot Europejskich, ani EFTA, nie jest stroną traktatu o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

   Minister

   Bronisław Geremek

   Warszawa, dnia 18 maja 1998 r.